عظيم عظيم پور

197

امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)

كه در نهج‌البلاغه از حكومت و ضرورت رهبرى سخن به ميان مىآيد ، گويا در مقابل چنين جريان‌هايى بوده است ، زيرا اگر اين‌گونه جريان‌ها و گرايش‌ها در جامعه محل به روزى پيدا كنند ، سرانجام آن به هرج و مرج و ناامنى و بىنظمى مىانجامد و كاروان جامعه بشرى را از رسيدن به ساحل نجات باز مىدارد . يكى از جريان‌هاى بسيار خطرناكى كه در زمان امام ( ع ) ضرورت حكومت و لزوم رهبرى را نفى مىكرد جريان خوارج بود كه در باطن از گرايش قدرت‌مدارى ، قدرت‌گرايى و زورگويى نشأت مىگرفت . امّا در ظاهر لعابى از فلسفه و تقدس و گرايش قرآنى بر روى آن كشيده بود . على ( ع ) با تمام شهامت در مقابل اين انسان‌هاى مقدس‌نما ايستاد و با تفكر جاهلانه آنها با جدّيت به مبارزه پرداخت و در مقام نابودى و ريشه‌كن كردن چنين افكار خطرناكى برآمد و آنجا بود كه در مقابل شعارى كه آنها سر مىدادند و به نظر خودشان با استناد به آيهء شريفهء قرآن ، به غير از حكومت خدا ، هيچ حكومتى را نمىپذيرفتند و از على ( ع ) كه به عنوان رهبر حكومت اسلامى بود ، درخواست كناره‌گيرى از حكومت مىنمودند . امام ( ع ) با درايت كامل و انديشه عميق خود ، هرگز تسليم شعار فريبندهء آنها نگشته و از كيان حكومت مقدس الهى دفاع نمود . شعار خوارج عبارت بود از : « لا حُكْمَ إِلَّا للَّه » كه از اين آيه اقتباس كرده بودند : « . . . إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَ هُوَ خَيْرُ الْفاصِلِينَ . » « 1 » آنها با نيّت باطل و رأى نادرستى كه داشتند ، اين آيه شريفه را به رأى باطل خود تفسير كردند و ضرورت حكومت و رهبرى را در جامعه كه به عنوان اجراى دستورات الهى انجام وظيفه مىكند ، انكار مىكردند . على ( ع ) در مقابل شعار باطل آنها ، در ضرورت حكومت و رهبرى در جامعه مىفرمايد : « كَلِمَةُ الْحَقّ يُرَادُ بِهَا بَاطِلٌ . نَعَمْ إِنَّهُ لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ . وَ لكِنْ هؤُلاءِ يَقُولُونَ لَا إِمْرَةَ إِلَّا لِلَّه : وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بِرّ أَوْ فَاجِرٍ يَعْمَلُ فِى إِمْرَتِهِ الْمُؤْمِنُ وَ يَسْتَمْتِعُ فِيهَا الْكَافِرُ . وَ يُبَلِّغُ اللَّهُ فِيهَا اْلَاجَلَ . وَ يُجْمَعُ بِهِ الْفَىْءُ ، وَ يَقَاتَلُ بِهِ الْعَدُوُّ . وَ تَأْمَنُ بِهِ السُّبُلُ . وَ يُؤْخَذُ بِهِ

--> ( 1 ) . سوره انعام ( 6 ) / 57 .