عظيم عظيم پور

189

امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)

« أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّمَا مَثَلُ الدُّنْيَا مَثَلُ الْحَيَّةِ لَيِّنٌ مَسُّهَا ، قاتِلٌ سَمُّهَا : فَأَعْرِضْ عَمَّا يُعْجِبُكَ فِيهَا لِقِلَّةِ ما يَصْحَبُكَ مِنْهَا ، وَضَعْ عَنْكَ هُمُومَهَا لِمَا أَيْقَنْتَ مِنْ فِراقِهَا . . . » « 1 » ؛ امّا بعد ، دنيا همچون مار است كه لمس كردن آن نرم و هموار و زهر آن كشنده است . پس از آنچه تو را در دنيا شادمان مىدارد ، روى برگردان ! كه اندك زمانى با تو مىماند . و انديشه دنيا را از سرت بنه ! چون كه يقين دارى از تو روى مىگرداند . امام ( ع ) بطور مكرر و در مناسبت‌هاى مختلف به رابطهء بين انسان و دنيا اشاره فرموده است ، زيرا انسان در اين دنيا خلقت شده است و بايد در آن زندگى كند و بدون امكانات دنيوى ، قادر به ادامهء حيات نخواهد بود و خداوند در فطرت همه انسان‌ها گونه‌هاى تعلق‌وتمايل ، نهاده است ، كه علاقه‌مندى ودلبستگىها از سوى انسان انكارناپذيراست . امام ( ع ) در پرتو انديشهء عميق و معرفت والايش ، رابطهء ميان انسان و دنيا را رابطهء مسافر و مسافرخانه يا كشاورز و زمين و مانند اينها مىداند و دنيا را به عنوان پايگاه موقت براى انباشتن توشه معرفى مىكند كه مسير بسيار طولانى در پس اين دنيا ، توشه و آذوقه فراوان ، مىطلبد . و در كلامى بسيار شيوا و انسان‌ساز مىفرمايد : « أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا الدُّنْيَا دارُ مَجَازٍ وَ اْلاخِرَةُ دَارُ قَرَارٍ ، فَخُذُوا مِنْ مَمَرِّكُمْ لِمَقَرِّكُمْ . وَلا تَهْتِكُوا أَسْتَارَكُمْ عِنْدَ مَنْ يَعْلَمُ أَسْرَارَكُمْ . وَ أَخْرِجُوْا مِنَ الدُّنْيَا قُلُوبَكُمْ مِنْ قَبْلِ انْ تَخْرُجَ مِنْهَا ابْدَانُكُمْ ، فَفِيهَا اخْتُبِرْتُمْ ، وَلِغَيْرِهَا خُلِقْتُمْ . » « 2 » ؛ اى مردم ! همانا دنيا خانه‌اى است رهگذار و آخرت سرايى است پايدار ، پس از گذرگاه خود براى جايى كه در آن پايداريد ، توشه برگيريد و پرده‌هاى يكديگر را نزد آن كس كه نهان شما را از خودتان بهتر مىداند مَدَريد و دلهاى خود را از دنيا بركنيد پيش از آن كه بدنهاى شما از آن خارج شود و شما در اين دنيا در معرض آزمايش قرار گرفته‌ايد و براى غير آن آفريده شده‌ايد . و امام ( ع ) در يكى از خطبه‌هاى ديگرش از ناپايدارى دنيا و عوامل فريبندهء آن سخن مىگويد و مردم را از دل بستن به آن برحذر مىدارد و مىفرمايد :

--> ( 1 ) . - نهج البلاغه‌نامه 68 . ( 2 ) . همان ، خطبه 203 .