ار اهنآ ) ع ( ىلع . دندوب رفن ه‌ُن ن‌يكرشم ن‌ارادمچرپ ه‌ك ت‌سا ه‌دمآ ديفم داشرا رد و « 1 » » . ت‌شاذگ رارف ه‌ب اپ و دروخ ت‌سكش اهنآ ه‌اپس و ت‌شك . سپاه دشمن در اثر ضربات كشنده على ( ع ) و حمزة بن عبدالمطلب از صحنه نبرد گريختند و به پشت سر خود نگاه نكردند . امّا اكثر تيراندازانى كه به امر رسول خدا ( ص ) و به فرماندهى عبداللَّه بن جبير در دهانه درّه گمارده شده بودند ، پُست خود را رها كرده و در پى جمع‌آورى غنايم جنگى شتافتند . دشمن فرصت را غنيمت شمرد ، لشكرِ تارومار شده‌اش را جمع كرد و از آن ناحيه دور زد و سپاه اسلام را مانند نگين انگشترى در حصار خود قرار داد . چون مسلمانان عرصه را بر خود تنگ ديدند از اطراف پيامبر ( ص ) پراكنده شده و پا به فرار گذاشتند بجز شمار اندكى كه در رأس آنها على ( ع ) و ابودجانه و سهل بن حنيف به چشم مىخوردند . طبرى گويد عمر و عثمان از جمله فراريان بودند . پيامبر خدا ( ص ) با سپاه دشمن به نبردى سخت دست يازيد ، تيرها پرتاب مىكرد و ضربات شمشير بر پيكر مشركين فرود مىآورد . سپاه مشركين دور تا دور حضرت را گرفتند و از هر راهى در كشتن او تلاش مىكردند . در اثر پرتاب سنگ بينى و دندان مباركش شكست ، لب و پيشانى مباركش آسيب ديد و خون از صورتش روان شد و در اثر اين جراحات و خونريزى شديد ، بيهوش شد . وقتى كه چشمانش را گشود به على ( ع ) كه در كنارش ايستاده بود و لحظه‌اى از او جدا نمىشد ، نظر افكند و فرمود : اى على مردم چه كردند ؟ على ( ع ) فرمود : به عهد خود وفا نكرده و به ما پشت كردند . پيامبر ( ص ) به او گفت : اين كسانى كه قصد جان مرا دارند از من دور كن . على ( ع ) بر آنها حمله كرد و از پيرامون رسول خدا ( ص ) دور ساخت ، امّا از سوى ديگر برگشتند . پيامبر ( ص ) به على ( ع ) فرمود : آنها را از من دور كن . على ( ع ) بر آنها هجوم برد و آنها را از رسول خدا ( ص ) دفع كرد و به همين شيوه ، هر بار كه سپاه دشمن به رسول خدا ( ص ) حمله‌ور مىشدند ، على ( ع ) همانند عقابى تيز پرواز ، بر آنها مىتاخت و جمعشان را پراكنده مىنمود و آنها را از دور وجود مبارك آن حضرت دفع مىكرد و از همين جا بود كه امام ( ع ) به « كاشف الكربات عن وجه الرسول » شناخته شد . چون كه پيامبر خدا ( ص ) على را در آن

--> ( 1 ) . ر . ك : مفيد ، الارشاد فى معرفة حجج اللَّه على العباد ، ج 1 ، ص 78 به بعد .