كه به عبداللَّه بن زبير و مروان حكم و سعيد بن العاص كه از مخالفان سرسخت او و در پى فرصت مناسب براى از بين بردنش بودند ، دست يافت ، از آنان درگذشت و به آنها نيكى نمود ! و پيروان خود را دستور داد تا از تعقيب و آزار آنها خوددارى كنند ! يكى از موارد جوانمردى ومروّت على ( ع ) ، هنگامى بود كه به عمر بن العاص كه در خطر و ايجاد مزاحمت بر او دست كمى از معاويه نداشت ، دست يافت . عمرو چون ذوالفقار - شمشير على - را برسر خود آخته ديد ، دست به نيرنگى زد و با روشى خاص از مرگ حتمى نجات يافت . « 1 » على ( ع ) از كشتنش درگذشت و او را رها ساخت . . . در جنگ صفين ، معاويه و ياران او درصدد برآمدند تا على ( ع ) را بر اثر تشنگى از پاى درآورند ، براين تعهد مشربه و ساحل رودخانه را به تصرف در آوردند و آن را زير نظر گرفتند و شعار مىدادند كه : يك قطره آب نيست ، تا از تشنگى بميرى ! ولى كار او با معاويه به كجا انجاميد ؟ آن مبارز بزرگ به آنان حمله برد و سرانجام رودخانه را به تصرف در آورد . ولى به سپاه دشمن اجازه داد همچنان كه خود و يارانش از آب آن بهره مىبرند ، آنها نيز از آب آن استفاده كنند . اگر امام آب را بر آنها مىبست هر آيينه از ترس مرگ بر اثر تشنگى تسليم مىشدند و بر آنها پيروز مىشد . . . پس از پيروزى در جنگ جمل به بهترين وصف او [ عايشه ] را وداع گفت و چند ميل راه پياده او را مشايعت كرد و در حقش سفارش نمود و عده‌اى را مأمور خدمت و نگهبانى از او كرد تا با عزت و احترام وارد مدينه گرديد . . . اين صفات بزرگ ، يكى به وجود ديگرى در يك سلسله بىانتها ، دليل و گواه يكديگرند . سرآمد حلقه‌هاى اين سلسله ، صدق و اخلاص است . . . » « 2 » محمد جواد مغنيه از شيخ مفيد نقل مىكند كه 35 نفر از مشركين در جنگ بدر بدست پر توان على ( ع ) از پاى در آمدند و اين تعداد به غير از كشته‌هايى است كه على ( ع ) نيز در

--> ( 1 ) . مشهور است كه عمرو بن عاص درنبرد با على ( ع ) ، چون مرگ را در يك قدمى خود احساس كرد ، عورتش را آشكار ساخت و آن حضرت كه دريايى از وقار و عفّت بود از او روى گردانيد و او را به حال خود گذاشت . ( 2 ) . جورج سجعان جرداق ، الامام على صوت العدالة الانسانيه ، ج 1 : على ( ع ) و حقوق بشر ، ترجمهء عطاء محمد سردارنيا ، تهران ، انتشارات فراهانى ، 1348 ، ص 84 به بعد .