عظيم عظيم پور
126
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
خواسته خويش مسائل لازم را بيان مىفرمود . ابن ابىالحديد در شرح بخشى از خطبه شقشقيه كه به شورا و هماهنگى على با ( ع ) قرآن و سنت مربوط مىشود ، مىگويد : « . . . وقتى كه سه نفر از شورا به نفع برخى ديگر كنار رفتند سه نفر باقى ماندند ( على ( ع ) ، عبدالرحمن و عثمان ) . عبدالرحمن به على ( ع ) و عثمان گفت : كدام يك از شما از خلافت كنار مىرود تا حق انتخاب يكى از دو نفر باقيمانده را دارا باشد . هر دوى آنها سكوت اختيار كردند . آنگاه عبدالرحمن گفت : من شما دو نفر را گواه مىگيرم كه خودم را از خلافت كنار مىكشم تا حق انتخاب يكى از شما دو نفر بر عهده من باشد . عبدالرحمن از على ( ع ) شروع كرد و به او گفت : من با تو بيعت مىكنم كه بر كتاب خدا و سنت رسول خدا و سيره دو خليفه پيشين ابوبكر و عمر باشى . امّا على ( ع ) فرمود : بر كتاب خدا و سنت پيامبر ( ص ) و اجتهاد رأى خودم . عبدالرحمن از على ( ع ) رو گردان شد و اين پيشنهاد را به عثمان عرض كرد . عثمان جواب آرى داد و پذيرفت . عبدالرحمن دوباره به على ( ع ) رو كرد و تا سه بار اين پيشنهاد را بر على ( ع ) عرضه داشت امَّا على ( ع ) از رأى خود برنگشت و عثمان با جواب آرى از آن استقبال كرد . عبدالرحمن دست در دست عثمان گذاشت و گفت : سلام بر تو اى اميرمؤمنان . . . » « 1 » هماهنگى على ( ع ) با قرآن و سنّت رسول خدا ( ص ) به عنوان يك اصل از بزرگترين اصول در زندگى آن حضرت بشمار مىرفت و هرگز از آن جدا نشد ، اين همانندى در تمام شؤون و حالات زندگى او متبلور بود . سيد رضى رحمة اللَّه عليه در مشابهت گفتار على ( ع ) به رسول خدا گويد : « . . . أَلْكَلَامُ الَّذِى عَلَيْهِ مَسْحَةٌ مِنَ الْعِلَمِ اْلَالَهِىّ وَ فِيهِ عَبْقَةٌ مِنَ الْكَلَامِ النَّبَوِىِّ . » « 2 » ؛ سخنى كه بر آن نشانى از علم الهى و در آن بويى از كلام نبوى وجود دارد .
--> ( 1 ) . ابن ابىالحديد ، شرح نهجالبلاغه ، چاپ بيروت ( رحلى ) ، ج 1 ، ص 63 ؛ شرح خطبه شقشقيه . ( 2 ) . مقدمه شريف رضى در نهجالبلاغه ، ص 34 .