بر حق خويش شجاعانه و با منطق دفاع مىكرد . 3 - بيان علت كناره‌گيرى مردم يكى از راههاى باز گرداندن مردم از مسير انحرافى تذكر اشتباهات و بيدار كردن وجدان خوابيده آنان است . حضرت زهرا عليها السلام از اين روش بهره گرفت و در خطبهء معروف خود ، مهاجر و انصار را مورد سرزنش قرار داد و خطاب به آنان فرمود : بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله خارهاى نفاق در ميان شما ظاهر شد ، دين و معنويت از بين شما رفت ، مشركان و كسانى كه تا به حال به‌گوشه‌اى خزيده بودند به سخن آمدند و شيطان سر از لاك خود بيرون آورد و شما را تحريك كرد و به‌سوى خودش دعوتتان نمود ، پس شما را افرادى سبك و بىاراده يافت ، فهميد خيلى زود تبليغات و تحريكات در شما اثر مىگذارد . پس آنگاه شما شترهاى ديگران را داغ نموديد « 1 » ( و علامت ملكيت زديد ) و براى نوشيدن آب از محل غير خودتان وارد شديد . « 2 » حضرت با بيان اين مطلب به آنان فهماند كه شما به حريم خلافت و امامت تجاوز كرديد و از حدود خود فراتر رفتيد و با زور و قلدرى به

--> ( 1 ) - براى آنكه شترها و گوسفندان اشتباه نشوند ، گوشه‌اى از بدن آنها را علامت مىگذاشتنديا روى بدنشان را داغ مىكردند همچنين در حجاز براى آبشخور شتران هر گروه و دسته مكان‌هاى مخصوصى داشتند . گاهى كسانى كه قدرت داشتند شترهاى ديگران را با علامت خود داغ مىكردند و مشرب و محل ديگران را نيز تصرف مىكردند . در اينجا حضرت غصب خلافت را توسط آنان به اين مثال تشبيه كرده است . ( 2 ) - احتجاج طبرسى ، ج 1 ، ص 256 .