درس هفتم : قانونگذارى در اسلام ( 2 ) منابع قانونگذارى دراسلام واژهء منبع در لغت به معناى چشمه ، اصل و منشأ است . « 1 » پس منابع قانونگذارى به معناى سر چشمه‌ها و محل جوشش و نشأت قواعد حقوق است . حقوقى اسلام از منبع واحدى سرچشمه مىگيرد و آن وحى است آنچه كه ما را به اين منبع لايزال رهنمون مىسازد در اصطلاح فقها به نام ادلّه ياد شده است و شايد به همين دليل است كه به جاى منابع از ادلّه استفاده كرده‌اند . منابع فقه يا ادله استنباط عبارتند : از قرآن ، سنت ، عقل و اجماع . الف - قرآن قرآن كه در فقه و اصول از آن با عنوان كتاب ياد مىشود ، شامل 114 سوره و بيش از شش هزار آيه است كه در طول 23 سال نبوت پيامبر اسلام ، توسط وحى الهى برايشان نازل شد و يكى از معجزات آن حضرت به شمار مىآيد . قرآن از لحاظ صدور از ناحيه خداوند متعال ، « قطعىالسند » است ، امّااز نظر دلالت به دليل وجود محكمات و متشابهات درآن ، « ظنّى الدلالة » است . « 2 » مهمترين بخش از آيات قرآن مربوط به احكام عملى و مقررات اجتماعى است ، كه به آيات الاحكام معروف است . در واقع نسبت اجتماعيات قرآن نسبت با آيات عبادى آن از نسبت صد به يك هم بيشتر است . « 3 »

--> ( 1 ) - فرهنگ فارسى معين و فرهنگ عربى المنجد . ( 2 ) - اصول الفقه ، محمدرضا مظفر ، ج 2 ، ص 47 ، نشر دانش اسلامى ، 5 - 14 . ( 3 ) - ولايت فقيه ، امام خمينى ( ره ) ، ص 8 .