قدرت اللّه بهرامى / محمد رضا مومن
58
نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى)
« مَنْ احْسَنَ الْكِفايَةَ اسْتَحَقَّ بِالْوِلايَةِ » « 1 » كسى كه كفايت و كاردانى بهترى داشته باشد ، مستحق حكومت و ولايت است . برخى ، علاوه بر عدالت و تقوا بر نبودن صفت بخل و طمع در رهبرى تأكيد كردهاند . « 2 » و نيز بنا بر روايات ، رجوليّت و طهارت موْلد از شرايط رهبرى است . اختيارات ولى فقيه هدف اسلام از تشكيل حكومت ، تأمين سعادت دنيا و آخرت مردم است . بنابراين ، حاكم اسلامى بايد داراى اختياراتى باشد كه بتواند در وصول به اين هدف تكليف خود را به انجام رساند . امامخمينى ( ره ) حدود ولايت واختيارات ولىفقيهرا در زمانغيبت ، همان ولايت واختيارات امام ( ع ) مىداند ، مگر آنچه كه به جهات و مراتب شخصى و معنوى امام ( ع ) مربوط است . « 3 » بطور كلى مهمترين اختيارات ولى فقيه را مىتوان به صورت زير بيان كرد : 1 - ولايت در افتا از ولىفقيه به عنوان وارثانبيا ، خليفهء رسولخدا ( ص ) و حجت امامزمان برمردم ، ياد شده است . براين اساس ولى فقيه بايد طبق ادلّهء شرعى و موازين فقهى حكم مسائل را بيان كرده و در مسائلى كه مربوطبه حكومت و اموركشور است ، احكام ثانويه را نيز صادر كند . و نيز در مواردى كه بنا بر مصالح مهمترى اجراى احكام اوليه و ثانويه ممكن نباشد ، احكام حكومتى را بيان كند . 2 - قضاوت قضاوت از شؤون ولى فقيه است ؛ به اين معنا كه وى مىبايست براى اجراى صحيح عدالت و فصل حضومت و رسيدگى به دادخواهى مردم ، امكانات لازم را فراهم كند . منصب مهم قضاوت از سوى خداوند متعال به نبى اكرم ( ص ) و از ناحيهء ايشان به امامان
--> ( 1 ) - غررالحكم ، آمدى ، ج 5 ، ص 349 . ( 2 ) - حكمت اصول سياسى اسلام ، محمد تقى جعفرى ، ص 284 ، بنياد نهجالبلاغه . ( 3 ) - كتاب البيع ، ج 2 ، ص 496 .