درس چهارم : مبانى نظرى ولايت فقيه مقصود از مبانى نظرى ولايت فقيه ، بررسى اين اصطلاح ، دلايل مشروعيت و حاكميت ، شرايط و اختيارات ولى فقيه است . مفهوم ولايت ولاء ، ولايت ( به فتح واو ) ، ولايت ( به كسر واو ) ، ولى ، مولى ، اولى و امثال اينها همه از ماده « ولى » ( و ، ل ، ى ) اشتقاق يافته‌اند . اين واژه از پراستعمال‌ترين واژه‌هاى قرآن كريم است كه به صورتهاى مختلف به كار رفته است . « 1 » راغب در مفردات آورده است كه معنى اصلى اين كلمه ، قرار گرفتن چيزى در كنار چيز ديگر است ، بگونه‌اى كه فاصله‌اى در كار نباشد . اين كلمه در مورد قرب و نزديكى - اعم از قرب مكانى و قرب معنوى - و نيز در مورد دوستى ، يارى ، تصدى امر و تسلط استعمال شده است . « 2 » معناى اصطلاحى ولايت نيز از معناى لغوى آن دور نشده و به معناى سرپرستى ، تصدى امر و زعامت و رياست مىباشد و گاهى نيز به منطقه تحت حكومت ، ولايت گفته مىشود . « 3 » مفهوم فقه و فقيه واژهء فقه به معناى فهميدن و درك كردن و تفقه به معناى تلاش و جستجو براى فهميدن و

--> ( 1 ) - ولاء و ولايتها ، شهيد مرتضى مطهرى ، ص 6 ، انتشارات صدرا ، 1365 . ( 2 ) - مفردات ، راغب اصفهانى ، كتاب الواو ، مادهء ولى . ( 3 ) - فرهنگ عربى المنجد ، مادهء ولى .