مقدمه . . . تاريخ ، حكايت از زندگى اجتماعى بشر دارد ، اين زيست مستمر اجتماعى باعث شده ؛ است تا او را موجودى فطرتاً اجتماعى بدانند . اجتماعات بشرى هميشه داراى نظامها و مقرراتى براى ادارهء خويش بوده‌اند و در هر اجتماعى ، دولت و حكومت ، هر چند به ابتدايىترين شكل خود ، وجود داشته است . وجود اين مقررات و نظامها ضرورى و در مجموع مورد قبول تمام افراد بشر است . درجوامع دينى ، حكومت و اصول مربوط به آن متكى به شريعت آسمانى است . اسلام به عنوان يك دين جامع ، داراى مقررات و اصول جامع و مستمرى در تمام زمينه‌هاست كه جاودانى است . جامعيت و خاتميت اسلام اقتضا مىكند كه اين مكتب بخصوص در زمينهء حكومت و مسائل مربوط به آن ، شيوهء كامل و جامعى ارائه دهد . يكىاز اهداف گستردهء مكتب اسلام ، تأمين سعادت دنيا و آخرت بشر است و قواعد و مقررات آن در زمينهء نظام سياسى ، اجتماعى در راستاى همين هدف پىريزى شده است . اسلام در ارائه نظام سياسى اجتماعى خود كاملًا مستقل بوده و داراى حاكميت ، حكومت ، قانونگذارى ، قضاوت ، نظام اقتصادى ، شيوهء تعليم و تعلّم ، مقررات بين المللى و ساختار ويژه‌اى در تشكيل و ترتيب نيروهاى مسلح است . حاكميت در اسلام ، حاكميت الهى است و همهء امور بر محور آن تنظيم مىشود . برخى از اصول و قواعد نظام سياسى اجتماعى اسلام به عنوان اصولى ثابت مطرح شده است و در بسيارى ديگر ، مقتضيات زمان نقش مهمّى دارد . در اين دوره به شرح و تفسير ابعاد مختلف نظام سياسى اجتماعى اسلام پرداخته مىشود .