درس دوّم ولايت تدبير و سرپرستى و ولاء محبت د . ولايت فقيه ضرورت فطرى ، عقلى و اجتماعى تشكيل حكومت بر پايهء قوانين الهى از يك سو و حضور نداشتن مداوم پيامبران و امامان معصوم ( ع ) از سوى ديگر ، اقتضا مىكند كه شخصى اسلام شناس و فقيه ، ادارهء جامعهء اسلامى را طبق آيين اسلام ، به عهده گيرد كه از ادارهء جامعه و نظارتش بر امور به « ولايت » تعبير مىشود . بر مبناى اين اصل ، فقيه جامع شرايط ، در موارد زيادى مىتواند بر مردم اعمال ولايت كند از جمله : 1 . اجراى حدود و قوانين كيفرى و مجازات مجرمان و تنفيذ احكام وضعى و تكليفى ؛ 2 . بسيج اجبارى نيروى انسانى و مادى در ايام جنگ ؛ 3 . اخذ ماليات جهت تقويت بنياد اقتصادى كشور ؛ 4 . نظارت بر مسئوليتهاى اجتماعى و سياسى و تفويض آنها به افراد شايسته . « 1 » و جز اين موارد كه در جاى خود با دلايل روشن تبيين شده است . « 2 » ه . ولايت پدر از نظر اسلام ، پدر ولىّ فرزندان خويش است و مجاز است تا امور آنها را تدبير كند و آنان هم موظّفند از پدر خود اطاعت كنند . دامنهء ولايت پدر در حدّى است كه فرزندانش بدون اجازهء

--> ( 1 ) . فقه سياسى ، عباسعلى عميد زنجانى ، ج 2 ، ص 366 - 376 . ( 2 ) . ر . ك . كتاب « ولايت فقيه » امام خمينى ( ره ) و شئون فقيه ، احمد نراقى .