جعفر وفا

17

تولى و تبرى در قرآن (فارسى)

انَّ وليّىَ اللَّهُ الَّذى نَزَّلَ الكِتبَ وهُوَ يَتَوَلَّى الصلِحين . ( اعراف : 196 ) بى شك ولىّ من خدايى است كه اين كتاب را فرو فرستاد و او افراد شايسته را سرپرستى مىكند . سرگذشت پيامبران و پيروزيهاى شگفت‌انگيز و معجزه‌آميز آنان به ويژه زندگى حضرت يوسف ( ع ) مظهر كامل ولايت اخصّ الهى است . داستان حضرت يوسف به روشنى دلالت دارد كه خداوند ولىّ بندگان مخلص است و امورشان را به عهده مىگيرد تا آنان را بر عرش عزّت بنشاند و به مردم اين حقيقت را بنماياند كه او بر امر خويش غالب است و اسباب را هر گونه كه بخواهد مىچيند ، نه هرطور كه ديگران بخواهند . برادران يوسف ، او را در ته چاه مىافكنند و سپس به چند درهم مىفروشند و بر حسب ظاهر او را به سوى هلاكت سوق مىدهند ولى همهء آن مقدمات - به خواست خدا - نتيجهء معكوس داد . سير طبيعى حادثه نشان مىداد كه چاه پايان خطّ زندگى يوسف است ، ولى خداوند آن را آغاز سعادت او قرار داد . « 1 » ب . ولايت پيامبر ( ص ) قرآن ، ولايتى را كه براى خداوند ثابت مىكند ، براى رسول خدا هم ثابت مىكند و قيام به قانونگذارى و تشريع ، دعوت به دين ، تربيت امّت و حكومت بر آنها را از شئون و مناصب رسالت وى مىداند و همين طور كه بر مردم اطاعت خدا واجب است ، اطاعت رسول خدا هم بدون قيد و شرط واجب است . پس برگشت ولايت تشريعى آن حضرت به ولايت تشريعى خداست . « 2 » ولايت پيامبر اسلام ( ص ) بر مؤمنان در طول ولايت خدا و مقدم بر هر ولايتى است : النَّبِىُّ اولى بِالمُؤمِنينَ مِن انفُسِهِم . ( احزاب : 6 ) پيامبر نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است . مقصود از اوْلى بودن پيامبر از خود مؤمنان در يك يا دو مورد شخصى نيست ، بلكه مقصود اولويّت در دين و دنيا ، امور اجتماعى ، امور قضايى و اطاعت از فرمان اوست يعنى در تمام

--> ( 1 ) . با استفاده از ترجمهء الميزان ، ج 11 ، ص 99 . ( 2 ) . معارف قرآن در الميزان ، سيّد مهدى امين ، ص 108 - 109 .