مهدى عبد اللهى / سيد محمد مرتضوى

47

دريا در قرآن ، حديث و فقه اسلامى (فارسى)

دريا و موجودات دريايى مانند تمام موجودات ديگر حمد و تسبيح خدا را گويند : « وَلكِن لَّا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ . » ( اسراء : 44 ) موسئى نيست كه صداى انا الحق شنود * ورنه اين زمزمه در هيچ شجر نيست كه نيست در مورد حمد و تسبيح دريا و مخلوقات دريايى ، اشاراتى در احاديث و ادعيه آمده از جمله كلامن اميرالمؤمنين عليه السلام در صحيفه علويه كه مىفرمايد : وَالْحَمْدُ لِلَّهِ بِما حَمِدَتْهُ بِهِ بِحارُهُ وَ ما فيها . « 1 » ستايش خداى را به آنچه درياها و محتويات آنها بدان ستايش حق مىكنند . و همين مضمون در دعايى ديگر چنين آمده است : وَ بِالَّذى تُسَبِّحُ لَهُ السَّمواتُ وَالْأَرَضُونَ بِأَطْرافِها وَالْبِحارُ بِأَمْواجِها وَالْحيتانُ فى بِحارِها . « 2 » و به آن نامت كه آسمانها و زمينها با تمام جوانبشان و درياها با امواجشان و ماهيان در درياها با آن تسبيح تو را گويند . علم خداوند به اسرار درياها آفريدگار دانا و توانا از راز تمام هستى و اسرار كل مخلوقات ؛ آگاه است و آنچه در درياى ژرف و اعماق اقيانوسها مىگذرد و آمد و شد ماهيان و جانداران ديگر دريايى حتى نفس كشيدن آنها و پيمانه و وزن آب درياها و اقيانوسها همه و همه براى خدا معلوم است و هيچ چيز مانع و حاجب علم خداوند نيست چرا كه او خالق و بر همهء هستى محيط است . أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ . ( ملك : 14 ) اكنون به چند حديث و دعا در اين زمينه توجه كنيم : اللَّهُمَّ إِنّى أَسْئَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذى بِهِ تَقُومُ السَّماءُ وَ بِهِ تَقُومُ الْأَرْضُ . . . وَ بِهِ أَحْصَيْتَ عَدَدَ

--> ( 1 ) . صحيفه علويه با ترجمه سيد هاشم رسولى محلاتى ، ص 85 . ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 95 ، ص 371 .