مهدى عبد اللهى / سيد محمد مرتضوى
28
دريا در قرآن ، حديث و فقه اسلامى (فارسى)
درياها در آستانهء روز قيامت از قرآن مجيد و برخى روايات ، استفاده مىشود كه در پايان عمر اين عالم ، كه روز دگرگونيهاى بسيار عظيم و شگفتآور ، در عالم هستى است ؛ و زمين به صورت ديگرى در خواهد آمد ، « يَوْمَ تُبَدُّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ . . . » ( ابراهيم : 48 ) درياها و اقيانوسها نيز ، شعلهور و منفجر گشته و يكپارچه آتش خواهند شد . به تفسير اجمالى آياتى كه در اين زمينه هست گوش دل مىسپاريم . وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ . ( طور : 6 ) سوگند به درياى آتشين ! بحر مسجور به معناى درياى برافروخته و گداخته ( مانند تنور ) است كه در روز قيامت درياها بدين صورت درخواهند آمد . وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ . ( تكوير : 6 ) و در آن هنگام كه درياها شعلهور گردند . سجّرت از ماده تسجير ، و در اصل ، به معناى برافروختن و شعلهور كردن آتش است ، بنابراين مفهوم آيه بدين صورت خواهد بود : هنگامى كه درياها برافروخته و شعلهور شوند . اگر اين تعبير ، در گذشته براى مفسّران عجيب بود ؛ امروزه براى ما جاى تعجّب نيست ؛ زيرا مىدانيم كه آب ، از دو مادّه اكسيژن و ئيدروژن تركيب يافته ، كه هر دو سخت ، قابل اشتعالاند و بعيد نيست كه در آستانهء قيامت ، آب درياها تحت فشار قرار گرفته ، تجزيه شده و تبديل به يكپارچه آتش گردند . وَإِذَا الْبِحَارُ فُجِّرَتْ . ( انفطار : 3 ) و آنگاه كه درياها شكافته و منفجر مىشوند . ممكن است منظور از آيهء شريفه ، انفجار و برافروخته شدن درياها و اقيانوسها در روز قيامت بوده و تعبير ديگرى از آيهء شريفهء « وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ » باشد . اين آيات ، به نحو ديگرى نيز تفسير شده است ؛ زيرا تسجير و مسجور به معنى پر كردن و آكنده نيز آمده است ، بنابراين ترجمه آيات شريفه ، به ترتيب زير خواهد بود : سوگند به درياى آكنده آن هنگام ، كه درياها لبريز و آكنده شوند .