مهدى عبد اللهى / سيد محمد مرتضوى
21
دريا در قرآن ، حديث و فقه اسلامى (فارسى)
موفق به مهار نمودن و استفاده كامل از آنها نگرديدهاند . برخى منافع موجود در دريا به طور اجمال به قرار ذيل است : 1 . انواع ماهى ، ميگو و ديگر مواد غذايى لذيذ و تازه . 2 . مواد زينتى مانند مرواريد ، مرجان و غيره . 3 . مواد صنعتى ، دارويى ، شيميايى ، نمك و منابع عظيم نفت . 4 . تأثير فراوان آب درياها ، در تعديل آب و هواى كره زمين و رشد كشاورزى . 5 . بهرهمندى انسان از زيباييهاى دريا و مناظر طبيعى آن و طراوت يافتن جسم و جان . 6 . امكان كشتيرانى ، براى حمل مسافر و بار و ارتباط ، با مناطق دور دست كه موجب رونق تجارت و اقتصاد بوده و از نظر نظامى و سياسى نيز ، بسيار پر اهميت مىباشد . 7 . امكان استفاده از انرژىهاى گوناگون موجود در آب درياها ، چنان كه گفته شد . در اينجا برخى از آيات قرآن مجيد را در رابطهء با منافع دريا ، مرور مىكنيم : وَمَا يَسْتَوِي الْبَحْرَانِ هذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَمِن كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْماً طَرِيّاً وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلَيَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ . ( فاطر : 12 ) و هرگز آن دو دريا ، كه آب يكى شيرين و گوارا و ديگرى تلخ و شور است يكسان نيستند و شما از هر دو دريا ، گوشت تازه تناول مىكنيد و زيورها از آن استخراج كرده ، مىپوشيد - و زيور تن قرار مىدهيد - و در آن ، كشتيها را روان مىبينى تا از فضل خدا ، ( تجارت كرده ) روزى طلبيد ، باشد كه شكرگزار نعمت حق باشد . إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِى فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ . . . لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ . ( بقره : 164 ) همانا در آفرينش آسمانها و زمين و گردش شب و روز و كشتىهايى كه بر روى دريا ، آنچه را براى مردم سودمند است جابجا مىكنند و . . . نشانههايى است براى خردمندان . وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ . ( مؤمنون : 22 ) و بر چهارپايان و بر كشتى سوار مىشويد . أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعَاً لَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ . . . . ( مائده : 96 )