بودن آن است . همچنانكه كسب اموال حرام ، ممنوع است استفاده كردن از آنها نيز ممنوع است . راه‌هاى تعديل ثروت ممكن است گفته شود كسى كه فعاليت اقتصادى زيادى داشته باشد ، بطور طبيعى ثروت زيادى هم خواهد داشت ، پس چگونه مىتوان خود را در حد « كفاف » نگه داشت و به « تكاثر » آلوده نگشت . در نظام اقتصادى اسلام ، راه‌هايى براى اين منظور پيش‌بينى شده است ؛ از جملهء آنها واجب بودن زكات ، خمس و ديگر حقوق مالى است كه ثروت را از حال ركود و ازدياد بىرويه خارج مىسازد و يا عباداتى كه زيربناى مالى دارد ، همانند حج ، شخص را از افزون‌طلبى باز مىدارد . علاوه بر آنها اگر كسى به انجام برخى از كارهاى شايسته و مستحبّ ، چون وقف ، صدقات و خيرات و كارهاى عام المنفعه اقدام نمايد ، چنين كسى هر چند فعاليت اقتصادى زيادى هم داشته باشد ، باز هم ثروتش به حدّ « تكاثر » نخواهد رسيد و در حدّ كفاف و اعتدال ثابت خواهد ماند ؛ زيرا كار زياد گرچه ثروت زياد مىآورد ، ولى حقوق مالى زيادى هم به دنبال خواهد داشت . به همين جهت در روايات اسلامى اين‌گونه آمده است : « مال و ثروت زياد و بيش از حدّ هيچ وقت از راه حلال جمع نمىشود » . « 1 » فلسفهء تعديل ثروت اسلام از طرفى با سرمايهء كلان و ثروت اندوزى مبارزه مىكند ، زيرا ثروت انبوه و بىحساب انسان را به اسراف ، زياده‌روى ، معصيت ، احتكار ، استعمار و استخدام ظالمانه وامىدارد و توازن و تعادل جامعه را بر هم مىزند و سبب طغيان و استكبار و فتنه و فساد و استدراج و هلاكت مىگردد . « 2 » از طرف ديگر با فقر هم بشدّت مخالفت مىكند ، بدليل اين كه فقر سبب كفر و الحاد و پيامدهاى ناگوار مىگردد و

--> ( 1 ) . الحياة ، ج 3 ، ص 176 . ( 2 ) . ر . ك : الحياة ، ج 3 ، ص 300 - 330 و ج 4 ، ص 25 - 63 .