درس هشتم طغيانگرى ثروت عواملى همچون علم ، قدرت و . . . بر انسان تربيت نايافته تأثير مىگذارد و او را به غرور و خودخواهى و سرانجام به طغيان وا مىدارد . در اين ميان ، ثروت بيشتر از عوامل ديگر ، طغيان زاست . طغيان در اصل ، به معنى موج زدنِ دريا و بالا آمدن آب رودخانه و گذشتن از حدّ و اندازه است . « 1 » طغيان در مال عبارت است از به دست آوردن مال و صرف آن در راه حرام . « 2 » طغيانگرى ثروت گاهى از آن جهت است كه در انسان حالت استغنا ايجاد مىكند و انسان با احساس بىنيازى ، پا از گليم خود فراتر مىنهد . « كَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَى * أَن رَآهُ اسْتَغْنَى » « 3 » چنين نيست ( كه شما مىپنداريد ) به يقين انسان طغيان مىكند ، از اين كه خود را بىنياز ببيند . و گاهى از جهت توسعه و افزايش مال است ، هر چند ممكن است احساس توانگرى هم در انسان پديد نياورد . « وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ » « 4 » و اگر خداوند روزى بندگانش را افزون كند ، در زمين فساد مىكنند .

--> ( 1 ) . ر . ك : لغت نامهء دهخدا و لسان العرب ، ذيل مادهء « طغيان » . ( 2 ) . كنز الدقايق ، ج 8 ، ص 334 . ( 3 ) . علق ( 96 ) ، آيات 6 - 7 . ( 4 ) . شورى ( 42 ) ، آيهء 27 .