درس چهارم انسان ، مأمور آبادانى ما در درس‌هاى گذشته ، ارزش مالى را از ديدگاه قرآن بررسى كرديم و همچنين برخى از نعمت‌هاى مادى الهى را به اختصار برشمرديم ، اينك زمين را به عنوان منبع پربركت اقتصادى و نيز نقش انسان را در ارتباط با آن ، مورد ارزيابى و تحليل قرآن قرار مىدهيم . ارزش اقتصادى زمين قرآن ، كرهء زمين را به حق ، شايستهء زندگى ، بزرگ‌ترين منبع معاش و بهترين وسيله براى عرضهء خدمات به انسان و عموم جانداران معرفى مىكند كه در هر شرايطى آمادهء بهره‌دهى است : « وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيَهامَعَايِشَ وَمَن لَّسْتُمْ لَهُ بِرَازِقِينَ » « 1 » و براى شما در زمين انواع معيشت قرار داديم و براى كسانى كه شما روزىدهندهء آنها نيستيد . اين آيه با صراحت بيان مىكند كه زمين معيشت و وسائل حيات انسان‌ها و حيوانات را تأمين مىكند ؛ تنها چيزى كه بايد انجام داد حركت و تلاش پيگير است و اين معنا در سورهء « ملك » همراه با عبارت لطيف و كنايهء بليغ آمده است : « هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبَها وَكُلُوا مِن رِزْقِهِ وَإِلَيْهِ النُّشُورُ » « 2 » او خدايى است كه زمين را براى شما رام قرار داده است ، پس بر شانه‌هاى آن راه برويد و از روزى خداوند بخوريد و بازگشت همه به سوى اوست .

--> ( 1 ) . حجر ( 15 ) ، آيهء 20 . ( 2 ) . ملك ( 67 ) ، آيهء 15 .