جعفر وفا

19

ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى)

ثروت ممكن نيست ؛ كسى كه از مال و دارايى بىبهره است ، بطور طبيعى از آثار اخروى قرض الحسنه نيز محروم مىماند . انفاق و صدقات : قرآن ، صدقات واجب و مستحب ، سرّى و آشكار ، موقوفات و « باقيات و صالحات » را مورد تأكيد قرار داده و عبور از عقبه‌ها و گردنه‌هاى قيامت را در آزاد كردن بردگان و اطعام يتيمان و رسيدگى به وضع مستمندان ممكن مىداند : « فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ * وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ * فَكُّ رَقَبَةٍ * أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ * يَتِيماً ذَا مَقْرَبَةٍ * أَوْ مِسْكِيناً ذَا مَتْرَبَةٍ » « 1 » پس او در آن گذرگاه سخت قدم ننهاد ، و تو چه دانى كه گذرگاه سخت چيست ؟ آزاد كردن بنده‌اى يا طعام دادن در روز قحطى ( بويژه به ) يتيمى كه خويشاوند يا مسكينى كه خاك‌نشين باشد . افزون بر آنها كفّارات و ديات و همچنين هبه و هديه كه در راستاى استحكام مبانى عاطفى و اخلاقى جامعه مقرر شده است ، جز در سايهء امكانات مالى عملى نمىشود . همچنين تأسيس مراكز آموزشى ، پرورشى ، بهداشتى و درمانى . با وجود اين همه آثار خيرى كه مال حلال دارد ، نمىتوان ارزش آن را منكر شد . نقش مال در قوام جامعه بىشك ، اقتصاد مايهء زندگى است ؛ روابط اجتماعى بشر به مال بستگى دارد و بدون آن ، جامعه سامان نمىيابد ، قرآن ، مال را قوام زندگى مىداند و به پيروان خود توصيه مىكند كه آن را ضايع نسازند و در راه‌هاى فاسد به كار نگيرند و به دست سفيهان نسپارند : « وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللّهُ لَكُمْ قِيَاماً وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً » « 2 » و اموال خود را كه خداوند قوام زندگى شما قرار داده است ، به دست سفيهان مدهيد و از آن به

--> ( 1 ) . بلد ( 90 ) ، آيات 11 - 16 . ( 2 ) . نساء ( 4 ) ، آيهء 5 .