برداشت‌ها 1 - علاوه بر شاهدان بيرونى و درونى كه ضبط و ثبت اعمال و سخنان انسان را بر عهده دارند ، خود خدا برتر از همه به همهء اعمال و اقوال و حتّى انديشه‌هاى انسانى احاطهء كامل دارد ؛ همه چيز را مىشنود و مىبيند و بعلاوه آنها را مكتوب مىكند و روزى بايد صاحب آن پاسخگو باشد . 2 - اعتقاد به اينكه خدا همه چيز را مىبيند و هر سخنى را حتى اگر در خفا باشد مىشنود و بر اساس آن با انسان برخورد مىكند ، سبب مىشود كه انسان در ميدان عصيان و نافرمانى و طغيان وارد نشود و در محضر او به هر عملى دست نيازد . لذا در قرآن بارها بر بينايى و شنوايى كامل خداوند و تسلط و احاطهء علمى او بر همه چيز تأكيد شده است ، از جمله در سخنى بسيار زيبا مىفرمايد : آيا انسان نمىداند كه خدا او را مىبيند ! « 1 » 3 - غرور و روحيهء دشمنى ، با روح يهوديان عصر پيامبر چنان كرده بود كه آيات الهى را شوخى گرفتند و در حالى كه معناى حقيقى آيه را مىدانستند تغافل ورزيدند و نسبت‌هاى ناروا به خدا مىدادند .

--> ( 1 ) . الَم يَعلم بِانَّ اللَّه يَرى . ( علق : 14 )