كه وعده دوم فرا رسد ( آنچنان دشمن بر شما سخت خواهد گرفت كه ) آثار غم و اندوه در صورتهايتان ظاهر مىشود و داخل مسجد ( الاقصى ) مىشوند همان گونه كه بار اول وارد شدند و آنچه را زير سلطه خود مىگيرند درهم مىكوبند . « 1 » دربارهء اين دو فساد و انحراف اجتماعى كه قرآن مطرح كرده ، نظرات و ديدگاههاى مختلفى به وسيله مفسران مطرح شده است . « 2 » اما شايد مشهورترين آنها اين باشد كه منظور از شكست و پيروزى اول حمله بختنصر پادشاه بابل باشد كه در هفتاد سال قبل از ميلاد بيت المقدس را ويران كرد تا اينكه كورش به حكومت رسيد و يهود بار ديگر احيا شد و بيت المقدس را آباد و در آنجا مستقر شد . منظور از فساد دوم نيز هجوم قيصر روم بود كه

--> ( 1 ) . سورهء اسرا ، آيهء 4 - 7 . ( 2 ) . برخى از احتمالات مفسرين عبارتند از 1 ) اين كه فساد اول قتل زكريا و دومى قتل حضرت يحيى بود . 2 ) فساد اول قتل شعيب و دومى قتل يحيى بود . 3 ) اولى جريان جالوت و دومى جريان بختنصر . 4 ) اشاره به كشته شدن على ( ع ) و فرزندانش دارد 5 ) اولى قتل زكريا و ديگر انبياء و دومى شورش يكى از سلاطين فارس است . 6 ) فساد اول جريان بخت النصر و دومى هجوم طيطوس ( پادشاه هخامنشى ) است . 7 ) فساد يهود در آغاز اسلام كه سبب شد پيامبر آنها را از جزيرة العرب بيرون كند و ديگرى مربوط به قيام نازيهاى آلمان به رياست هيتلر مىباشد . 8 ) اين دو حادثه مربوط است به رويدادهاى بعد از جنگ جهانى دوم . . . براى اطلاع بيشتر ر . ك : تفسير الميزان ، ج 13 ، ص 43 - 45 و تفسير نمونه ، ج 12 ، ص 28 - 31 .