گمراه و گمراه كننده اى و . . . اما در مورد معاويه ، اگر همهء عرب پشتيبان او باشند ، باز هم انصار با او مىجنگند . ما در اين جنگ چنانيم كه در زمان رسول خدا ( ص ) بوديم ، تيغ ها را با چهرهء خود و نيزه ها را با گلوهاى خود دفع مىنمائيم . . . اى نعمان ، آيا با معاويه جز اسيران آزاد شده ( طلقاء ) يا اعراب بيابان گرد يا يمانيهاى فريب خورده كسى مىبينى . ببين مهاجران و انصار وتابعين كجا هستند ؟ آيا با معاويه از اصحاب رسول خدا جز تو و رفيقت ( مسلمة بن مخلّد ) كسى ديگر هم هست ؟ شما هم كه نه از بدريّون بوديد و نه در احد شركت داشتيد . نه سابقه‌اى داريد و نه آيه اى در شأنتان نازل شده است . به جان خودم ، اگر براى فريب ما اقدام كرده اى قبلًا هم پدرت اين كار را كرد بعد ضمن اشعارى گمراهى نعمان و مسلمة را متذكّر شد . « 1 » اين جريانات سبب شد كه صلابت ايمان وعلّو درجه قيس بيش از پيش آشكار شود و امام از قيس ستايش كرد واو رابه رياست انصار منصوب نمود . « 2 » قيس در صفين به صورت يكى از اركان لشكر امام على ( ع ) بروز نمود و شجاعتها ودلاوريها از خودنشان داد وباخطابه‌هاى به موقع ، شور جنگ در لشكريان دميد به طورى كه صحنه هاى آن هيچگاه از خاطرهء دشمن محو نشد معاويهء ملعون بعد از جريان حكميت در قنوت نماز امام على ( ع ) ، ابن عبّاس قيس بن سعد وحسنين عليهماالسّلام را لعن مىنمود . « 3 » از اينجا كه معاويه جداى از امام على ( ع ) وحسنين عليهما السلام فقط ابن عباس وقيس بن سعد را بد مى گفت نشان دهندهء اهميّت نقش او درصفّين است .

--> ( 1 ) . وقعهء صفين ، ص 448 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 453 . ( 3 ) . همان مدرك ، ص 552 .