پژوهشكده تحقيقات اسلامى
82
سرداران صدر اسلام (فارسى)
كه نقض كند عبدالله ابرام كند . اشعث بن قيس گفت : نه به خداسوگند نمىشود هردو « حكم » ازطايفه « مُضَر » باشد . « 1 » على عليه السلام در تأكيد بر مواضع خود ، خطبهاى درميان سپاه ايراد كرد ، وضمن آن به موضوع حكميّت اشاره كرده ، وچنين فرمود : آنچه ( مكروحيله ) درانديشهء عمرو عاص است به كمك عبدالله ابن عباس دفع كنيد ، همهء توان خود را به كار گيريد ، وشهرهاى دور دست اسلامى راحفظ و نگهدارى كنيد . « 2 » ولى گروهى كه بعدها به خوارج شهرت پيدا كردند همچنان به حكميّت ابوموسى اشعرى پافشارى داشتند ، هرچند كه على عليه السلام با اصرار تمام اين پيشنهاد را ردّ مى كرد ، و برحكميّت ابن عباس تأكيد داشت . على عليه السلام دراين باره مى فرمايد : « . . . ولى اين ابن عباس است ، و من او رابه حكميّت مىگمارم » گفتند : براى ما ، تو وابن عباس فرقى نداريد ، ما مى خواهيم نماينده ، كسى باشد كه نسبت به تو و معاويه نظر يكسان داشته باشد على عليه السلام فرمود : پس من اشتر را انتخاب مى كنم . گفتند : جزاشتر چه كسى زمين را به آتش كشيد . « 3 »
--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابىالحديد ، ج 2 ، ص 229 ؛ وقعه صفين ، ص 500 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 189 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 13 ، ص 309 . ( 3 ) . كامل ابن اثير ، ج 3 ، ص 319 ؛ طبرى ، ج 5 ، ص 51 ؛ وقعة الصفين ، ص 499 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 189 .