پيشگامان گرديد ، و اگر رهنمودهاى مانبود ، احدى هدايت نمى شد ، و كسى از نابينائى بينا نمىگشت ، و هيچ كس از ستم رهايى نمىيافت . « 1 » ابن عباس درحضور على عليه‌السّلام گفتار مفصل ديگرى باعثمان دارد ، كه ضمن آن به گله مندىهاى وى پاسخ گفته ، ومواضع خو دوعلى عليه‌السّلام رااعلام مىنمايد . « 2 » ابن عباس درفتوحات اسلامى فتوحات اسلامى كه درزمان عمر آغاز شده بود ، در دوران عثمان نيز ادامه يافت ، وسرزمينهاى پهناورى بروسعت كشور اسلامى افزوده شد . چون عبدالله بن سعد از سوى عثمان به استاندارى مصر منصوب شد ، براى عثمان پيام فرستاد و از وى براى نبرد در افريقا و فتح وتسلط برآن ديار اجازه خواست . عثمان باصحابه‌اى كه نزد او بودند مشورت نمود و از آنان نظر خواهى كرد كه بيشتر آنها نظر موافق دادند . عثمان ، سپاهيان بسيارى از مدينه تجهيز نمود وگسيل داشت ، كه گروهى از بزرگان صحابه درآن سپاه شركت داشتند و يكى از آنها عبدالله بن عباس بود . ( سال 17 ه ) « 3 » همچنين ابن عباس درسال 30 هجرى ، به همراه سعيد بن عاص به سوى طبرستان حركت كرد . « 4 » يار ديرينهء على ( ع ) ابن عباس از دير باز و در دوران خلفا پيوسته على عليه السلام را شايستهء مقام

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 9 ، ص 6 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 18 . ( 3 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 3 ، ص 89 ، بيروت . ( 4 ) . همان مدرك ، ص 109 ؛ تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 269 ، مصر .