پژوهشكده تحقيقات اسلامى
77
سرداران صدر اسلام (فارسى)
آرايش جنگى سپاه اسلام و روم روم در آن زمان ، به سبب نبرد هاى پى درپى كه با ايرانيان داشت ، از تاكتيك جنگى فوق العاده اى برخوردار بود و اسرار و رموز موفقيت در صحنهء جنگ را در حدّ بسيار زيادى مى دانست و سپاه اسلام ازاين جهت مبتدى بوده ، قابل مقايسه با روميان نبود . با وجود اين سپاه روم از شجاعتها و دلاوريهاى سربازان اسلام اطلاعاتى رابه دست آورده و براين اساس با آمادگى بسيار زيادى از نظر تعداد سرباز و ميزان ابزار و ادوات جنگى وارد ميدان شده بودند . تعداد مسلمانان سه هزار نفر بود ، در حالى كه تنها شُرَحبيل كه از فرمانداران شهرهاى مرزى بود ، صد هزار سرباز از قبايل مختلف شام زير پرچم خود گرد آورد و براى جلوگيرى از پيشروى سربازان اسلام به مرزهاى كشور روانه ساخت از طرف ديگر قيصر با صد هزار سرباز از روم حركت كرده و در « مآب » يكى از شهرهاى بلقاء فرود آمد و به عنوان نيروهاى ذخيره و امداد درآنجا توقّف كرد . « 1 » عبداللّهبن رواحه و تشجيع رزمندگان مسلمانان پس از ورود به شام و آگاهى از آمادگى و قدرت نظامى دشمن ، با يكديگر درباره كيفيت نبرد با دشمن به گفتگو و تبادل نظر پرداختند . عدّهاى گفتند : اين موضوع را بايد توسّط نامه به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گزارش دهيم و از او كسب تكليف نماييم ، شايد ايشان ما را از جنگ منصرف بسازد و يا گروهى را براى امداد ، اعزام نمايد . چيزى نمانده بود كه مسلمانان اين رأى را بپذيرند كه عبداللّه بن رواحه بپاخواست و خطبه اى آتشين ايراد نمود و طى آن
--> ( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 760 ؛ سيره ابن هشام ، ج 4 ، ص 375 .