فصل اوّل : معرفى اجمالى امام سجّاد ( ع ) خداوند متعال ، در روز پنج شنبه ، پنجم شعبان سال سى و هشت ه . ق « 1 » به امام حسين ( ع ) نوزادى عنايت كرد و آن حضرت ، او را على نام نهاد . هنگام تولد اين كودك ، نورى آشكار و عالم‌گير شد . وى نخست به سجده رفت و در آن حال به « سجّاد » ملقّب گرديد . « 2 » اميرالمؤمنين ، امام على ( ع ) كام او را به خرما برداشت و فرمود :

--> ( 1 ) - كشف الغمة ، ج 2 ، ص 285 ؛ مصباح كفعمى ، ص 522 ؛ الفصول المهمة ، ص 201 . دربارهء روز ولادت‌امام سجاد ( ع ) اقوال ديگرى نيز وجود دارد : الف ) 15 جمادى الاوّل . ( مناقب ، ج 4 ، ص 189 ؛ مصباح المتهجد ، طوسى ، ص 733 ) ب ) 15 جمادى الثانى . ( اعلام الورى ، ص 251 ؛ اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 629 ) ج ) 11 رجب . ( جنّات الخلود ، ص 24 ؛ مقتل الحسين ( ع ) ، مقرم ، ص 25 ) ح ) 7 شعبان . ( جنّات الخلود ، ص 24 ؛ مقتل الحسين ( ع ) ، مقرم ، ص 25 ) خ ) 8 شعبان . ( مقتل الحسين ( ع ) ، مقرم ، ص 25 ) د ) 9 شعبان . ( مناقب ، ج 4 ، ص 189 ؛ روضة الواعظين ، ص 222 ) ذ ) 15 شعبان . ( كشف الغمة ، ج 2 ، ص 285 ) ر ) 21 ، 23 و 25 شعبان . ( اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 629 ) ز ) 5 رمضان . ( تذكرة الأئمه ، مجلسى ، ص 94 ) دربارهء سال ولادت نيز اختلاف وجود دارد : آن را 33 ه . ق ( تذكرة الخواص ، ص 291 ، به عنوان يكى از اقوال ) ، 36 ق ( مناقب ، ج 4 ، ص 189 ؛ اعلام الورى ، ص 251 ؛ بحار ، ج 46 ، ص 14 ) و 37 ق ( مناقب ، ج 4 ، ص 189 ؛ اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 629 ) نيز گفته‌اند . يكى از معاصرين ، ضمن ردّ قول مشهور ، تاريخ ولادت را 48 يا 49 ق مىداند . ( زندگانى علىبن‌الحسين ( ع ) ، شهيدى ، ص 34 ) . ( 2 ) - جنّات الخلود ، ص 24 ، به فرمايش امام باقر ( ع ) ، علّت ملقّب شدن امام چهارم ( ع ) به « سجّاد » ، كثرت سجده‌هاى آن حضرت مىباشد . ( بحار الانوار ، ج 86 ، ص 201 )