پژوهشكده تحقيقات اسلامى

44

سرداران صدر اسلام (فارسى)

او با بينشى پاك وبدور از هرگونه تعصّبات گروهى و قبيله‌اى و حسادت‌ها و بد انديشىها ، گواه مزيت‌ها و برترىهاى آن حضرت بود . روزى رسول خدا ( ص ) به عمروبن حمق فرمود : « مىخواهى نشانه بهشت را به تو نشان دهم ؟ » - آرى ، اى رسول خدا . در اين ميان على ( ع ) از آنجا عبور كرد . پيامبر ( ص ) به عمرو فرمود : « اين على و شيعيانش آيت بهشت هستند . » « 1 » از شرطة الخميس شُرطَةُ الخميس « 2 » كه پايه‌گذار آن رسول خدا صلىالله‌عليه‌وآله بود ، در زمان زمامدارى اميرمؤمنان على عليه‌السّلام گسترش و تكامل يافت ، وگروهى از ياران والامقام پيامبر ( ص ) درآن عضويت داشتند در اين زمان شمارهء اين نيروها به پنج يا شش هزار نفر مىرسيد . اينها نيروهاى مخلص و فداكار و كار آمد على ( ع ) بودند و سختى جنگ بر دوش آنان بود . « 3 » عمروبن حمق يكى از اعضاى سرشناس اين سپاه ويژه بود . « 4 »

--> ( 1 ) . كنزالعمال ، ج 16 ، ص 112 ، حديث 245 . ( 2 ) . شُرْطَة الْخَميس تركيبى است از دو واژه « شرطه » و خميس » و شُرطه ، نيروهاى ويژهءرزمى هستند كه پيش از نيروهاى ديگر گام در معركه مىگذارند . ( البداية والنهايهء ابن اثير ، ج 2 ، ص 46 ) و كلمهء خميس كه از ريشهء « خمس » به معناى عدد پنج مىباشد ، به سپاه يا لشكر گفته مىشود و مناسبت اين نامگذارى اين است كه لشكر به پنج گروه تقسيم مىشود : مقدمه ، قلب ، ميمنه ، ميسره و ساق . ( البداية و النهايهء ابن اثير ، ج 2 ، ص 79 و صحاح اللغه جوهرى ، واژهء خمس ) . در اين عصر چنين نيروهايى را نيروهاى ويژه ، پيشقراولان و يا نيروهاى مخصوص مىنامند . ( 3 ) . تنقيح المقال ، مامقانى ، ج 1 ، ص 196 . ( 4 ) . معجم رجال الحديث ، ج 13 ، ص 87 به نقل از برقى .