حسين بن على ( ع ) در كربلا « 1 » ابن اعثم كوفى چون اميرالمؤمنين حسين ( ع ) بر زمين كربلا فرود آمد ، فرمود تا بارها بر يك طرف از آب فرات بنهادند و خيمه‌ها بر پا كردند . برادران و پسران عمّ او هر يك به جهت خود خيمه بزدند ، چنانچه خيام اصحاب و موالى آن حضرت اطراف خيمهء اميرالمؤمنين حسين ( ع ) بود . چون ساعتى در خيمه‌ها بياسودند ، اميرالمؤمنين حسين ( ع ) شمشير خويش اصلاح مىفرمود و اين اشعار با خود مىخواند : يا دَهْرُ افٍ لَكَ مِنْ خَليلٍ * كَمْ لَكَ بِالْأِشْراقِ وَالْأَصيلِ مِنْ صاحِبٍ اوْ طالِبٍ قَتيلٍ * وَالدَّهْرُ لا يَقْنَعُ بِالْبَديلِ وَ انَّمَا الْامْرُ الَى الْجَليلِ * وَ كُلُّ حَىٍّ سالِكُ السَّبيلِ خواهران آن حضرت ، زينب و امّ كلثوم ، آواز آن سرور را شنيدند و گفتند : اى برادر ، اين سخن سخنِ كسى است كه يقين دانسته است كه او را خواهند كشت ؟ حضرت فرمود : « لَوْ تُرِكَ الْقُطا [ لَيْلَةٌ ] لَنامَ . » زينب گفت : واثكلاه ؛ اى كاشكى مرده بودمى تا اين روز را نديدمى . وفات جدّ خويش محمّد مصطفى ( ص ) بديدم ، وفات پدر خويش على مرتضى ( ع ) مشاهده كردم ، وفات مادر پاكيزهء خود فاطمهء زهرا را ديدم و به فراق او مبتلا بودم ، محنت وفات برادر خويش حسن مجتبى ( ع ) بكشيدم و حال ،

--> ( 1 ) . اين نوشتار بخشى از ترجمهء كتاب فتوح ابن اعثم كوفى ( 314 ه ) است كه محمد بن احمد مستوفى هروى ( از محققان قرن ششم هجرى ) آن را به پاسى برگردانده است . چاپ كتاب با تصحيح آقاى غلامرضا طباطبايى مجد توسط انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى در سال 1372 انجام پذيرفته است .