پژوهشكده تحقيقات اسلامى

36

عاشورا شناسى (فارسى)

فَلا تُقَدِّمُوهُما فَتَهْلِكُوا وَلا تَقْصُرُوْا عَنْهُما فَتَهْلِكُوا وَ لا تُعَلِّمُوهُمْ فَانَّهُمْ اعْلَمُ مِنْكُمْ . « 1 » يعنى : بر قرآن و عترت مقدم نشويد كه هلاك مىگرديد ، و از آنها كوتاه نشويد كه هلاك مىشويد ، و به عترت چيزى نياموزيد زيرا آنها از شما داناترند . پس حسين ( ع ) بى شبهه وارث علم و كمال پيغمبر ( ص ) است و همه مردم به علم و دانش او محتاج بودند . برحسب روايات متعدده كه در كتاب‌هاى معتبره نقل شده ، فاطمه زهرا ( س ) در مرض موت پدرش ، حسن و حسين را نزد آن حضرت آورد و عرض كرد : يا رسول اللَّه اين دو پسران تو هستند آنها را ببخش و عطائى مخصوص فرما ، يا به آنها چيزى به ارث عطا كن ؟ پيغمبر فرمود : به حسن عظمت و بردبارى مىبخشم و به حسين جود و مهربانى . و در روايت ديگر است كه فرمود : به اين بزرگ يعنى حسن مهابت و حلم بخشيدم و به آن كوچك يعنى حسين محبت و رضا ، و در حديث ديگر است كه فرمود : امّا حسن پس هيبت و آقايى من براى اوست ، و اما حسين پس از براى او است جود و جرأت من . « 2 » اين احاديث گوشه‌اى از كمالات و اخلاقى را كه حسن و حسين از جدّ خود ارث برده‌اند نشان مىدهند . و سرّ اين تعبيرات اشاره به روش‌هاى خاص حسن و حسين و چگونگى رهبرى ، و برنامه‌هاى آنها ، و تصديق روش هر دو است كه مردم بدانند سرچشمه و منبع اين دو روش يك مأموريت‌هاى دينى ، و تكاليف خاصى است كه پيغمبر به وحى الهى آنها را به آن مكلف ساخته بود و هر دو روش از روش پيغمبر و سيره او جدا نيست ، و گرنه حسن و حسين هر دو جامع تمام كمالات اخلاقى و وارث جد و پدر ، و حافظ دين و قرآن مقدس بوده‌اند .

--> ( 1 ) . صواعق ، ص 148 . ( 2 ) . نظم درر السمطين ، ص 212 ؛ اصابه ، ج 4 ، ص 316 و 481 ؛ ذخائر العقبى ، ص 129 ؛ صواعق ، ص 189 ؛ كفاية الطالب ، ص 277 .