پژوهشكده تحقيقات اسلامى

57

سرداران صدر اسلام (فارسى)

ميدان آمد و عبيدة بن حارث كه بزرگسالترين ياران پيامبر صلىاللّه عليه‌وآله بود به نبرد او بيرون شد . شيبه با نوك شمشير به ساق پاى عبيده زد و ماهيچهء ساق پايش را قطع كرد . حمزه و على بر شيبه يورش بردند و او را از پاى در آوردند . آنگاه عبيده را به صف سپاه اسلام برگرداندند . « 1 » دربارهء هماوردى على عليه‌السّلام با وليد فرزند عتبه در ميان تاريخ نگاران اختلاف وجود ندارد . ولى درهماوردى حمزه وعبيده ازيك سو و عتبه و شيبه از سوى ديگر اختلاف است و بيشتر آنان عبيده را به دليل سالمندتر بودنش هماورد عتبه معرفى كرده‌اند كه از اين گروه طبرى « 2 » و ابن اثير « 3 » و ابن شهر آشوب « 4 » را مىتوان نام برد . از سوى ديگر ، واقدى ( كه نقلش گذشت ) به هماوردى حمزه با عتبه تصريح دارد ، و عبيده را هماورد شيبه مىداند . « 5 » از ميان دستهء اول تنها به نقل ابن شهر آشوب بسنده مىكنيم . او مىنويسد : وقتى دو سپاه رو به روى يكديگر قرار گرفتند ، عتبه وشيبه و وليد پيش آمدند و فرياد زدند : اى محمد ! همتايان ما از قريش رابه رزم با ما گسيل دار . در اين لحظه مردان انصار به نشانى آمادگى گردنها كشيدند ، و خواهان هماوردى با آنان شدند . ولى پيامبر صلىاللّه عليه‌وآله آنان را باز داشت و به على عليه‌السّلام و حمزه و عبيده فرمان مبارزه داد . عبيده به ميدان عتبه رفت و

--> ( 1 ) . مغازى ، واقدى ، ج 1 ، ص 68 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 445 . ( 3 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 125 . ( 4 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 3 ، ص 119 . ( 5 ) . مغازى ، واقدى ، ج 1 ، ص 69 .