پژوهشكده تحقيقات اسلامى
43
سرداران صدر اسلام (فارسى)
است . مسئوليتى كه تنها از عهدهء نابغهاى شيطان صفت مانند « ابوجهل » ساخته است . و كسانى كه بتوانند سنگينى اين بار را بر دوش خود تحمل كنند شايد از تعداد انگشتان يك دست نيز كمتر باشند . آرى ، به صدا درآوردن زنگولههاى قطارى ازشتران سرخ مو كه تعدادشان گاهى به هزار رأس مىرسيد ، و بارشان از گرانبهاترين كالاهاى جزيرة العرب به شمار مىرفت كار سادهاى نبود . كالاهايى كه سقف ارزشى آن دست كم در حدّى بود كه بتواند بهاى كلان اين جابجايى و بازرگانى پرخرج را پوشش دهد ، و دست آخر سودى هنگفت و متناسب با چنين سوداگرى خطربار به جيب صاحبانش برساند . با اين مقدمه درك اين حقيقت آسان مىشود كه وظيفهء ادارهء يك كاروان كه شتران آن نافهء مُشك بر پشت دارند ، بى گزاف مسؤوليت شمارهء يك در ميان وظايف موجود درجامعهء قريش است . و كارحمزه در مقابلهء با اين كاروان از اهميّت بسزائى برخوردار است .