پژوهشكده تحقيقات اسلامى

34

سرداران صدر اسلام (فارسى)

هِدم » كه خانهء وى در « قبا » مهمانسراى بسيارى از مهاجران مسلمان بود . كه در ميان ايشان شخص پيامبرصلى اللّه عليه وآله وحمزه وعلى عليه السلام قرار داشتند . هرچند نام كسان ديگرى نيز در شمار ميزبانان اين بزرگواران به ثبت رسيده‌است ، كه از جمله ، سعدبن خيثمهء اوسى واسعدبن زراره از قبيلهءبنى نجّاراز معروفترين آنهاهستند . « 1 » چنين به نظر مىرسد كه همهء نامبردگان ، به ميزبانى اين پرچمداران توحيدوديگر مسلمانان مهاجر مفتخر شده باشند . اما در اين ميان « كلثوم بن هِدم » به دليل اينكه خانه‌اش برسرراه كوچندگان مسلمان قرار داشته ، بهره‌اش در پذيرايى از ميهمانان بيش از ديگران بوده است . ولى تراكم مهمانهادرخانهء وى هميشگى نبوده ، بلكه پس از استقرار مهاجران در مدينه وبويژه همزمان بابرادرى مهاجران وانصار ، انباشتگى تازه‌واردان درچند خانهء سرشناس از شدّت خود كاست و جاى خود را به توزيع بهترى فراخور هر دو گروه داد . خانهء سعد بن خيثمه ( به ويژه در آغاز هجرت ) پذيراى كوچندگان مجرد و بى خانمان بود . چون ميزبان نيز بى همسر مىزيست ، به همين دليل ، خانهء او « بيت العُزّاب » نام گرفته بود « 2 » . ولى باپيوستن زنان مهاجر به همسران خود ، و يا همسرگيرى مردان مهاجر از شهر ميزبان ، رفته رفته از شدّت اين تراكم مىكاست . بعضى گفته‌اند كه حضور پيامبر صلى اللّه وعليه وآله در خانهء سعدبن خيثمه ، تنها به منظور گردهم آيى وسخنرانى براى مسلمانان صورت مىگرفته ، چون اين

--> ( 1 ) . سيرهء ابن‌هشام ، ج 2 ، ص 122 و 138 ؛ طبقات ، ابن سعد ، ج 3 ، ص 9 . ( 2 ) . طبقات ، ابن‌سعد ، ج 3 ، ص 9 ؛ كامل ، ابن‌اثير ، ج 2 ، ص 106 ؛ سيره ابن‌هشام ، ج 2 ، ص 122 .