جهانيان شدند و سلاطين روى زمين گشتند و مالك و فرمانرواى كسانى شدند كه قبلًا بر آنها حكومت مىكردند و قوانين و احكام را درباره كسانى به اجرا گذاشتند كه قبلًا در مورد خودشان اجرا مىنمودند . كسى قدرت در هم شكستن نيروى آنان را نداشت و احدى خيال مبارزه با آنان را در سر نمىپروراند . « 1 » وحدتى كه اسلام در بين مردم مؤمن ايجاد كرد يك وحدت حقيقى بود كه از جذب ارواح رشد يافته به يكديگر پيدا شده بود . اين اتّحاد ، اتّحادى فوق وحدت‌ها و كثرت‌هاى طبيعى به شمار مىرفت . خداوند متعال دربارهء آن ، چنين مىفرمايد : انّ الّذين امنوا و عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا « 2 » تحقيقاً كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام مىدهند ، خداوند بخشاينده براى آنان و داد ( مهر شديدى ) قرار مىدهد . انّمَا الْمُؤمنُونَ اخْوَةٌ « 3 » جز اين نيست كه مردم با ايمان با يكديگر برادرند . افزون بر اين ، تشكل گروهى نيز بين آنان ايجاد شد ؛ يعنى هر يك از گروه‌ها خود را جزئى از يك مجموعه متشكل مىدانست كه صلاح و فسادشان كاملًا به هم پيوسته بود . از اين رو ، اگر گروهى دچار مشكل مىشد گروه ديگر به كمك او مىشتافت و در مواردى شادى آنان را با هموار كردن رنج بر خود فراهم مىكردند . نمونه آن ، ايثارى است كه انصار از خود نشان دادند و مهاجران را پناه داده زندگى آنان را تأمين نمودند . انصار به همين دليل مورد ستايش قرار گرفتند : ويُؤثِرُونَ عَلى انْفُسِهِم ولَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ ومَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فاولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ « 4 » آنها را بر خود مقدّم مىدارند هر چند خودشان بسيار نيازمند باشند ؛ و كسانى كه از بخل و حرص نفس خويش باز داشته شده‌اند رستگارانند .

--> ( 1 ) - نهج‌البلاغه ، خطبه 192 . ( 2 ) - مريم ( 19 ) ، آيهء 96 . ( 3 ) - حجرات ( 49 ) ، آيهء 10 . ( 4 ) - حشر ( 19 ) ، آيهء 9 .