پژوهشكده تحقيقات اسلامى
260
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
ياوران على ( ع ) نيز خصوصيات اصحاب پيامبر ( ص ) را داشتند . چنان كه عقيل در مقايسهء سپاه على ( ع ) با لشكر معاويه گفت : به لشكرگاه اميرالمؤمنين على ( ع ) گذر كردم ، شبى داشت همانند شبهاى پيامبر ( ص ) و روزى چون روزهاى پيامبر ( ص ) با اين فرق كه پيامبر ( ص ) در ميان آن نبود ؛ امّا به لشكرگاه تو ( معاويه ) درآمدم ، جمعى از منافقان را ( از آن كسان كه در شب عَقَبه « 1 » بر رسول الله خيانت كردند ) ديدم . سپس از معاويه پرسيد : آن كيست كه در دست راستِ تو نشسته است ؟ معاويه گفت : « عمرو بن عاص » است . عقيل گفت : اين كسى است كه شش مرد ادّعا مىكردند كه پدر او هستند و عاقبت از آن ميان آنكه قصّاب بود بر ديگران غلبه يافت . اكنون بگو آن شخص ديگر كيست ؟ معاويه گفت : « ضحاك بن قيس فهرى » است . عقيل گفت : به خدا سوگند در زمان جاهليت كار پدرش اين بود كه مزد مىگرفت و حيوان نر را بر مادگان مىجهانيد . عقيل هويت نفر بعد را سؤال كرد . معاويه گفت : « ابو موسى اشعرى » است . عقيل گفت : مادرش دزد بود . و در پاسخ معاويه كه خواسته بود نسب او را بيان كند ؛ گفت جدّه تو « حمامه » بود . « 2 » بنابراين ، با بررسى شخصيت زمامدار و ياوران او ، به خوبى مىتوان در مورد حق يا باطل بودن يك حركت اجتماعى داورى نمود . قيام خونين عاشورا يكى از اين قيامهاى مقدّس است كه به دست حسين بن على ( ع ) آغاز گرديد و بهوسيله افراد متّقى و فداكار و با بصيرت حمايت شد ؛ امام حسين ( ع ) دربارهء آنان فرمود :
--> ( 1 ) - مراد از شب عقبه ، شبى است كه جماعتى از منافقان مىخواستند ناقهء رسولالله ( ص ) را در عقبه رمدهند . ( 2 ) - الغارات ، ابى اسحاق ابراهيم بن محمد بن سعيد بن هلال ، تحقيق السيد عبدالزهرا الحسينى ، ص 41 - 42 .