آگاهى از آينده افراد حسين بن على ( ع ) به ضمير افراد و آيندهء آنها آگاهى داشت و در مواردى كه صلاح مىدانست به آنان بيان مىكرد چنان‌كه شب عاشورا وقتى از اصحاب خود مطمئن گشت گوشه‌اى از حقايق آينده را بيان كرد و جايگاهشان را در بهشت به آنان نشان داد . « ابو بصير » مىگويد : به امام صادق ( ع ) عرض كردم : قربانت گردم مانع شما چيست ( كه مرگ و مصيبت اصحاب خود را به آنها نمىگوييد ) ؟ فرمود : اين درى است بسته شده ؛ تنها حسين بن على ( ع ) اندكى از آن را گشود ( كه در شب عاشورا شهادت و مصيبت اصحابش را به آنها خبر داد ) سپس فرمود : اى ابا محمد ! اصحاب آن حضرت ( ع ) بر دهان خود لجام و بندى داشتند ! « 1 » امام حسين ( ع ) همچنين كشته شدن عبدالله بن بشّار را سال‌ها قبل از مرگش به او اطّلاع داده بود . عبداللَّه بشّار به عبيدالله بن حرّ گفت : « حسين ( ع ) به من فرمود تو به دست عبيدالله بن زياد كشته خواهى شد . عبيدالله بن حرّ او را انكار كرد و سخن آن حضرت ( ع ) را تكذيب نمود ، امّا طولى نكشيد كه سخن امام حسين ( ع ) با كشته شدن عبدالله تأييد شد . » « 2 » آگاهى كامل به مسائل عقلى و نقلى عصر امامت حسين بن على ( ع ) مقارن است با زمان حاكميت و اقتدار بنىاميّه ؛ در اين دوره آزادى بيان از شيعيان ، مخصوصاً اهل بيت ( ع ) سلب شده بود . و بر خلاف زمان صادقين ( ع ) ، زمينه كار فرهنگى وجود نداشت . با اين حال ، گاهى فرصتى براى بيان حقايق پديد آمده است و امام حسين ( ع ) مطالبى را اظهار فرموده‌اند . همين مقدار از كلمات نورانى امام حسين ( ع ) بيانگر اين است كه آن حضرت ( ع ) به علوم عقلى و نقلى آگاهى كامل داشته است . و در يك دسته‌بندى مىتوان فرمايشات امام ( ع ) را به چند دسته تقسيم نمود :

--> ( 1 ) - اصول كافى ، ج 1 ، ص 395 . ( 2 ) - موسوعة كلمات الامام الحسين ( ع ) ، ص 646 . موارد ديگرى نيز در منابع تاريخى ذكر شده است . ر . ك : الحسين فى القرآن ، سيد محمد واحدى .