شخصيّت علمى اباعبدالله الحسين ( ع ) دانش فراوان و انديشهء بلند و بصيرت فوق‌العاده ، ويژگى ديگر حسين بن على ( ع ) بود . آن حضرت ( ع ) به كتاب خدا و سنّت پيامبر ( ص ) آگاهى كامل داشت و از علم لدنّى بهره‌مند بود . همچنين از جريانات و تحوّلات فرهنگى ، سياسى و اجتماعى جهان اسلام اطّلاع كافى داشت . اين فضيلت ، از طرفى امام حسين ( ع ) را مورد توجّه مسلمانان ، مخصوصاً شيعيان قرار داده و منزلت اجتماعى خاصّى براى حضرت ( ع ) به‌وجود آورده بود و از طرف ديگر براى او وظيفه و مسؤوليت‌ساز بود . به عبارت ديگر ، چون امام ( ع ) انحرافات فراوان فرهنگى ، سياسى و اجتماعى را در جامعه اسلامى مىديد و عمق فاجعه را درك مىكرد سكوت را بر خود روا نمىدانست . بنابراين ، دانش وسيع امام حسين ( ع ) ، هم در پيدايش حادثه خونين عاشورا و هم در برآيند و تأثير آن در جهان ، نقش آفرين بوده است . بدين جهت اين بُعد شخصيتى حضرت ، در حدّ توان و اقتضاى مجال مورد بحث قرار مىگيرد . امام حسين ( ع ) ، صاحب علم لدنّى براى شناخت انديشه بلند آن امام همام ( ع ) ، كافى است نگاهى اجمالى به خطبه‌ها ، سخنرانىها ، نامه‌ها ، دعاها و جايگاه تربيت يافتگان مكتبش بيفكنيم . « 1 » استاد مطهّرى مىنويسد : تنها كسى كه خطبه‌هاى او توانسته است با خطبه‌هاى اميرالمؤمنان ( ع ) رقابت كند ، امام حسين ( ع ) است ؛ حتى بعضى [ از دانشمندان ] خطبهء حسين بن على ( ع ) را برتر از [ خطبه‌هاى ] پدرش دانسته‌اند . « 2 »

--> ( 1 ) - ر . ك : كتاب « موسوعة كلمات الحسين ( ع ) » ، مركز تحقيقات باقرالعلوم ( ع ) . ( در اين كتاب بخشى از سخنان و نامه‌هاى نورانى امام حسين ( ع ) جمع‌آورى شده است . ) ( 2 ) - حماسه حسينى ، ج 1 ، ص 229 .