پژوهشكده تحقيقات اسلامى

143

زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)

ثَكَلَتْكَ امُّكَ الْمَوتُ ادْنى الَيْكَ مِنْ ذلِكَ مادرت به عزايت نشيند مرگ به تو نزديك‌تر از آن است . حرّ در جواب گفت : « هر كسى غير از تو اين سخن را به من مىگفت من هم پاسخش را مىدادم ؛ ولى چه كنم كه نمىتوانم نام مادر تو را كه صديقه كبرى دختر پيامبر خدا ( ص ) است جز به نيكويى ياد كنم ! » « 1 » و حاكم مدينه « وليد بن عتبه » در پاسخ مروان كه اصرار بر اخذ بيعت يا كشتن امام حسين ( ع ) داشت گفت : واى بر تو مرا به قتل حسين فرزند فاطمه دختر رسول خدا ( ص ) هدايت مىكنى ؟ ! سوگند به خدا كسى كه در روز قيامت به خون حسين ( ع ) محاسبه شود ، نزد خدا تهيدست خواهد بود . « 2 » و معاويه با توجّه به همين امر به فرزندش يزيد نوشت : اگر حسين بن على قيام كرد و تو بر او غلبه يافتى از وى بگذر . « 3 » اين برخوردها به خوبى نشان مىدهد مخالفان امام ( ع ) نيز حداقّل به اين فضيلت ( جايگاه رفيع خانوادگى ) او اعتقاد داشته‌اند . اساساً مسلمانان احترام خاصّى به بنىهاشم مخصوصاً آل على ( ع ) قائل بودند و اين امر به امام حسين ( ع ) منحصر نمىگرديد . به‌همين جهت روز عاشورا اصحاب حضرت ( ع ) تا زنده بودند اجازه ندادند بنىهاشم به ميدان بروند . « خوارزمى » در اين باره مىنويسد : هنگامى كه اصحاب حسين ( ع ) كشته شدند ، تنها اهل بيت او باقى ماندند كه عبارت بودند از : فرزندان على ( ع ) ، فرزندان جعفر و عقيل و بچّه‌هاى برادرش حسن ( ع ) و فرزندان خودش ، آنها نيز « اجْتَمَعُوا وَ وَدَّعَ بَعْضَهُمْ بَعْضاً ؛ وَ عَزَمُوا عَلَىالْحَرْبِ » در يك جا جمع شدند و با يكديگر وداع كردند و عازم ميدان نبرد شدند . « 4 »

--> ( 1 ) - الارشاد ، شيخ مفيد ، ترجمه محمّد باقر ساعدى خراسانى ، ص 427 - 428 . ( 2 ) - الاخبار الطوال ، ابى حنيفه احمد بن داود الدينورى ، ص 228 . ( 3 ) - همان ، ص 226 . « . . . فامّا الحسين بن على فَاحْسَبُ اهل العراق غير تاركيهِ حتى يُخرجوه ، فَانْ فَعَلَ ، فَظَفْرتَ به ، فَاصْفَح عنه » ( 4 ) - مقتل الحسين ( ع ) خوارزمى ، ج 2 ، ص 30 .