بوده‌اند كه شهرتشان در زمان خودشان و زمان‌هاى بعد به‌عنوان سخنسرا بوده است . » « 1 » اگر چه اسلام در شكل و قالب شعر و خطابه تأثير داشت لكن آنچه در اين زمينه داراى اهمّيت است تحوّل عميقى است كه اسلام از نظر محتوا و معنا در آنها ايجاد كرد . اشعار و خطابه‌هاى جاهلى عمدتاً در توصيف قبيلهء خودى و هجو قبيلهء بيگانه ، و توصيف محيط و حيوانات اطراف او خلاصه مىشد . اسلام معارف بلند الهى ، مسائل معنوى و اجتماعى ، حكمت‌هاى انسان‌ساز و مسائل اخلاقى را در قالب شعر و خطابه عنوان كرد . و قرآن كريم به‌عنوان نمونهء اعجاز ادبى در فصاحت و بلاغت خدمت بزرگى به شعرا و خطبا نمود . و شخص پيامبر صلى الله عليه و آله و خليفه او على بن ابىطالب عليه السلام اوّلين خطبه‌هاى غرّاء و پرمحتوا را ايراد فرمودند . امّا در زمينهء كتابت ، عرب جاهلى سابقه چندانى نداشت ؛ و مطالب زيادى درباره نويسندگى نمىدانست . به بركت اسلام كتابت و نويسندگى نيز بين عرب‌ها رواج يافت و قرآن كريم به جهت توجّه دادن مسلمانان به نويسندگى در اوّلين آياتى كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل فرمود ، قلم را به‌عنوان وسيله تعليم و تعلم معرّفى كرد . « 2 »

--> ( 1 ) - ده گفتار ، شهيد مطهّرى قدس سره ، ص 194 . ( 2 ) - « اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْاكْرَمُ الَّذى عَلَّمَ بِالْقَلَمِ . » سورهء علق ( 96 ) ، آيات 3 و 4 .