پژوهشكده تحقيقات اسلامى

81

زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)

پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله با الهام از همين معارف بود كه در مدت كوتاهى توانست انسان‌هايى كه اسير خودخواهى و شهوت خويش بودند و به تعبير قرآن كريم : « وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبّاً جَمّاً » « 1 » را چنان تربيت كند كه به‌خاطر دين و مكتب حاضر شدند خانه و زندگى خود را در مكّه رها كنند و به مدينه مهاجرت نمايند و انصار نيز در نهايت ايثار و گذشت آنها را در خانه‌هاى خود جاى دهند . « 2 » اگر مسلمانان صدر اسلام به اين اصل دينى عمل نكرده بودند ، يقيناً سرنوشت اسلام و مسلمين به نحو ديگرى ورق خورده بود و اخوّت و برادرى بين مسلمانان پا نمىگرفت و اسلام به اين سرعت گسترش نمىيافت . قرآن به آنها آموخت كه كثرت مال و فرزندان نه‌تنها نشانه شرافت و برترى نيست بلكه گاهى نشانه بدبختى آدمى است : « فَلا تُعْجِبْكَ امْوالُهُم وَ لا اوْلادُهُمْ انَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِى الْحَيوةِ الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ انْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ . » « 3 » و تنها راه رسيدن به مقام برّ و نيكى را گذشت از آنچه مورد محبّت انسان است دانست : « لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ » « 4 » . هرگز به حقيقت نيكوكارى نمىرسيد مگر اينكه از آنچه دوست داريد ( در راه خدا ) انفاق كنيد . و افراد رستگار را كسانى معرّفى كرد كه از بُخل و حرص نجات يافته باشند : « وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَاولئِكَ هُمُ الْمُفلِحُونَ » « 5 » كسانىكه از بخل و حرص نفس خويش باز داشته شده‌اند رستگارانند .

--> ( 1 ) - فجر ( 89 ) ، آيهء 20 . مال و ثروت را بسيار دوست داريد . ( 2 ) - حشر ( 59 ) ، آيهء 9 . وَالَّذينَ تَبَوَّءُ الدَّارَ وَالْايمانَ مِنْ قَبْلِهِم يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ الَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ فى صُدُورِهِم حاجَةً ، مِمَّا اوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى انْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ . ( 3 ) - توبه ( 9 ) ، آيهء 55 ، مبادا تو [ يا رسول‌اللّه ] از كثرت اموال و اولاد آنها در شگفت‌آيى ، خدا مىخواهد آنها را به‌وسيله‌مال و فرزند در زندگى دنيا به عذاب افكند و ساعت مرگ نيز جان آنها را بگيرد در حالتى كه كافر جان سپارند . ( 4 ) - آل عمران ( 3 ) ، آيهء 92 . ( 5 ) - حشر ( 59 ) ، آيهء 9 .