واحدى وجود ندارد . اما آنچه در اسناد كهن به جا مانده است و نظر مشهور مورّخان نيز مىباشد عبارت است از : الف - متبرّك دانستن سنگ حرم : ابن كلبى مىگويد : « چيزى كه باعث انحراف مردم از دين ابراهيم عليه السلام و گرايش به بت‌پرستى شد اين بود كه : هر مسافرى كه از مكّه خارج مىشد سنگى از سنگ‌هاى حرم را به‌عنوان تيمّن و تبرّك همراه خويش مىبرد و هر كجا كه در طول سفر توقّف مىكرد آن را بر زمين مىنهاد و گرد آن طواف مىكرد ، همان‌گونه كه به طواف كعبه مىپرداخت . رفته رفته اين عمل ، آنان را به پرستش آنچه بدان علاقه داشتند كشاند و آيين سابق خود را فراموش كردند ، و سرانجام دين ابراهيم و اسماعيل را دگرگون نموده بت‌پرست شدند . « 1 » ب - عمرو بن لُحىّ : عمرو بن لحىّ در مورد پرده‌دارى كعبه با قبيله « جُرْهَم » جنگيده و بر آنها پيروز شد و پرده‌دارى خانه را برعهده گرفت . ولى بعد از چندى به بيمارى سختى دچار گرديد . به او گفتند كه در « بُلْقاءِ شام » چشمه آب گرمى است كه اگر به آنجا رود بهبودى مىيابد . وى به آنجا رفت در آن چشمه شنا كرد و بهبود يافت . در آنجا اهالى « بُلْقاء » را ديد كه بت‌هايى را مىپرستند . پرسيد اينها چيست ؟ پاسخ دادند : « به شفاعت آنها طلب باران مىكنيم و با توسل به آنان بر دشمن چيره مىشويم . از آنها خواست كه به او نيز بت‌هايى چند ببخشند و آنها بت هبل را به او دادند . عمرو بن لحى آن را به مكه آورد و در پيرامون كعبه نصب كرد . « 2 » و گفته‌اند اساف و نائِلَه در انحراف مردم از دين ابراهيم عليه السلام مؤثّر بوده‌اند . آنها مرد و زنى از قبيله « جُرْهُم » بودند كه در سرزمين يمن عاشق يكديگر شدند . وقتى به حجّ رفتند خلوتى در كعبه يافتند . پس درون خانه به گناه آلوده گشتند ، لذا مسخ شدند . وقتى مردم آنها را يافتند در جايى كه پرستشگاه آنان شد نهادند و خزاعه و قريش و هر كه به حجّ

--> ( 1 ) - الاصنام ، ص 129 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 254 . ( 2 ) - همان ، ص 104 ؛ الميزان ، ج 3 ، ص 305 .