مقدمه جريان قانون علّيت در حوادث و پديده‌هاى سياسى و اجتماعى همانند جريان آن در پديده‌هاى فيزيكى ، امرى مسلّم و تشكيك‌ناپذير است . و همانطور كه طفره و صدفه در آن‌جا راه ندارد ، در حوادث اجتماعى نيز ممنوع و محال است ؛ البته كشف علل پديده‌ها ، اعم از طبيعى و انسانى كارى بس مهمّ و دشوار است . امّا اين كار در حوادث اجتماعى به دلايلى ظريف‌تر و دقيق‌تر است كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم : الف - حوادث اجتماعى ريشه در آرمان‌ها و خواسته‌هاى بشر دارند و چون اين خواسته‌ها به‌طور مستقيم در تصرف و تجربه پژوهشگران قرار نمىگيرند ، اهداف و منويّات بازيگران صحنهء يك حادثه اجتماعى ، به‌راحتى در دسترس ناظران آن حوادث قرار نمىگيرند ؛ چه بسا نيازمند كاوش نسلهاى متعدد باشند و بسا كه هيچ‌گاه اين عوامل به‌طور كامل كشف نگردند . ب - بسيارى از حوادث اجتماعى ، به‌ويژه حوادث اعتراض‌آميز و پرخاشگرانه ، در واكنش به اوضاع و شرايط نامطلوب حاكم بر جامعه صورت گرفته است : شرايطى كه معمولًا بخشى از آنها به مسائل فرهنگى ، اقتصادى و سياسى مربوط مىشود ؛ و چون جريان اين امور در طول زمان و با سياست‌هاى خاصى و معمولًا اعلام نشده ، همراه بوده