السيد محمد محسن الطهراني
59
حريم قدس (فارسى)
مبتنى بر برهان ، نه بر مغالطه و سفسطه و جدل و خيال باشد احمقانهترين چيزى است كه از يك انسان سر مىزند ، انسانى كه تمام حيثيّت وجودى و ماهوى او را قوّهء عاقله و علم بوجود آورده است و او را از ساير حيوانات متمايز ساخته است . مىگويند : عقلاء در مسائل رياضى و امثال آن اجماع دارند و كسى مخالف آن رأى نداده است . جواب اينست : مگر حجّيت عقل به اجماع در آن است ؟ ! علاوه بر آن ، مگر شما در مسايل فقهى اختلاف آراء و تشتّت در فتوى نمىبينيد ؟ ! شما در اين مدّت يكهزار و چهار صد سال از ظهور اسلام تا كنون دو نفر فقيه را به ما نشان بدهيد كه در مسائل فقهى اتّفاق تام و اتّحاد در رأى و فتوى داشته باشند ، با وجود آنكه مستند تمامى آراء و فتاوى بر قضاياى وحيانى يا قرآن كريم و يا احاديث وارده از حجج الهيّهء ائمّهء معصومين عليهم الصلاة و السّلام مىباشد ؛ حتّى اگر شخص راوى نفس حكم را از خود امام عليه السّلام شنيده باشد باز احتمال اشتباه در نقل و تغيير در عبارت و كلمات در خبر او وارد است ، در عين حال همين نقل و حديث براى ما حجّت و متّبع است . در مكتب تفكيك صرفاً كلام وحى حائز مرتبهء حجّيت و دلالت است و بس . ولى بايد از آنان سؤال شود : آيا حجّيت در مفاهيم وحيانى به معناى عدم حجّيت ساير مفاهيم و بطلان آنها خواهد بود ؟ آيا شما در صورت ابتلاء به بيمارى به صرف اينكه دستور مداواى طبيب و كيفيّت تجويز دارو از ناحيهء شرع نيامده است ، نسخهء او را به