راستاى اين مقصود قرار گيرد از نظر شارع ممضى ، و هر عملى كه موجب بُعد انسان از وصول به اين غايت گردد ممنوع خواهد بود . حجّيت عقل بر اساس براهين منطقى به همين ملاك باز مىگردد . عقل به عنوان وديعه‌اى الهى كه موجب تشخيص حقّ از باطل و واقعيّت از مجاز و اصل از اعتبارات در فطرت و سرشت انسان قرار داده شده است ، سير حركت انسان را بسوى عالم حقائق و معرفت و كمال روشن و واضح مىنمايد ؛ انسان بدون قوّهء عاقله هيچ تفاوتى با حيوانات ندارد ، و لازمهء فصل حقيقى انسان وجود مقولهء عقل در ذات و سرشت او است . حركت در مسير اعتدال بدون بهره‌گيرى از قواى عاقله امرى محال است حركت در مسير اعتدال در همهء ابعاد ، چه شخصى و چه اجتماعى و چه الهى ، بدون بهره‌گيرى از قواى عاقله امرى محال و غير ممكن است . جامعه‌اى كه بدون توجّه به اين موهبت الهى امور خود را نظام مىبخشد ، جامعه‌اى حيوانى و از انسانيّت به دور خواهد بود . در جميع كتب آسمانى بالخصوص قرآن كريم با تأكيد به اين مسألهء حياتى توجّه امّت را به سوى تعالى و متابعت از اوامر الهى جلب مىنمايند ؛ چنانچه در اصل اثبات صانع مىفرمايد : ( لَوْ كانَ فيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا ) [ 1 ] ، و يا آيهء شريفه : ( إِنَّ فى خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِى الْأَلْباب ) [ 2 ] ،

--> [ 1 ] - سوره الأنبيآء ( 21 ) صدر آيه 22 . [ 2 ] - سوره آل عمران ( 3 ) آيه 190 .