روشن و آشكار مىنمايد . و سرّ اين نكته در اين است كه اين مفاهيم و عبارات از قلم و بنان افرادى تراوش نموده است كه روح و سرّ آنان به عالم توحيد و تجرّد اتّصال و بلكه اتّحاد پيدا نموده است ، و هر آنچه از رقائق معانى و دقائق مبانى و ظرائف عالم انوار بر قلوب و ضمائر مطهّر و ملكوتى آنان افاضه و نزول مىنمايد ، بدون تصرّف نفس امّاره و دخالت اغراض دنيّه و اهواء رذيله مىباشد ؛ و لذا با فطرت و ضمير صافى هر انسان صادق و جويندهء حقّى موافق و منطبق و همسو خواهد بود ، و هيچگاه طراوت و تازگى و رَوْح خود را از دست نخواهد داد ، و هر چه انسان بيشتر به تحقيق و مطالعه و تدبّر در آنان بپردازد ، بيشتر از ادراك حقائق راقيه و انوار معرفت حقّ بهره‌مند خواهد شد ؛ مانند كتب آسمانى بالأخص « قرآن كريم » و « نهج البلاغه » مولى الموحّدين أميرالمؤمنين عليه‌السّلام ، و روايات واردهء از حضرات معصومين عليهم‌السّلام ، و در مرتبهء پس از آن كلمات و عبارات اولياى الهى همچون اشعار خواجه حافظ شيرازى و مولينا جلال الدين بلخى و ابن فارض مصرى ، و كتب مؤلّفهء فخر العرفاء الشامخين محيى الدّين عربى ، و مكتوبات و رسائل ساير اولياء و عرفاى الهى رضوان الله عليهم اجمعين . مرحوم قاضى - قدس الله سرّه - مىفرمود : من هشت بار كتاب « مثنوى معنوى » را مطالعه كردم ، و هر بار مطلبى جديد و افاضه‌اى سواى افاضات و مدركات مطالعات قبلى برايم حاصل مىگشت .