الشيخ رسول جعفريان وديگران
72
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)
در محلى به نام « فرع » نزديك مدينه عزلت گزيده بود ، به سال 93 يا 94 ه . درگذشت و در همان جا مدفون شد . « 1 » 9 . عمر بن عبد الله بن عروة بن زبير در اين كه عبد اللّه عروه چنين فرزندى داشته باشد ، ترديد كردهاند . يعقوب بن شيبه از مصعب زبيرى آورده كه عروه دو پسر به نام « عمر » و « عبد الله » داشت ؛ عمر در ماجراى عبد الله بن زبير كشته شد و عبد الله فرزندى نداشت . « 2 » ابن حجر اين مطلب را رد كرده و گويد : ابن جريج تصريح كرده است كه از عمر بن عبد الله بن عروه حديث شنيده و اگر منظور عمر بن عروه باشد ، « 3 » ابن جريج نمىتوانسته با او ديدار كند ؛ زيرا پيش از اين ، به همراه عمويش عبد الله بن زبير كشته شده بود . « 4 » ديگران نيز اين مطلب را نپذيرفتهاند ؛ چرا كه بخارى و ابن ابى حاتم و كسان ديگر ، روايات او را با همين نام آوردهاند . « 5 » ابن سعد نيز با همين نام ، او را از طبقهء چهارم مردم مدينه برشمرده « 6 » و ابن حبّان او را از ثقات دانسته است . « 7 » 10 . محمد بن جعفر بن زبير محمد از فقها و قرّاء اهل مدينه است . « 8 » وى از عايشه ، عروه و عبّاد بن عبد الله روايت كرده و از مشايخ ابن اسحاق است . « 9 » وفات او بين سالهاى 100 - 120 ه . اتفاق افتاده است . « 10 » 11 . ابو الأسود ، محمد بن عبد الرحمن بن نوفل بن اسود بن نوفل جدش از مهاجران به حبشه بود و در آنجا در گذشت . بنابراين ، پدرش از صغار صحابه به
--> ( 1 ) . طبقات ، ص 420 ، تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 62 و 63 ؛ وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 258 . ابن حبان سال درگذشت او را 99 دانسته ( ابن حبان ، مشاهير ، ص 105 ) ، سالهاى 101 و 100 نيز گفته شده است . ( 2 ) . تهذيب الكمال ، ج 21 ، ص 414 . ( 3 ) . همان جا . ( 4 ) . تهذيب التهذيب ، ج 7 ، ص 413 . ( 5 ) . تاريخ الكبير ، ج 6 ، ص 167 ؛ الجرح و التعديل ، ج 6 ، ص 117 . ( 6 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 376 . ( 7 ) . ثقات ، ج 5 ، ص 149 . ( 8 ) . ثقات ، ج 7 ، ص 394 ؛ تاريخ الكبير ، ج 1 ، ص 54 . ( 9 ) . ثقات ، ج 7 ، ص 394 . ( 10 ) . تهذيب التهذيب ، ج 9 ، ص 82 .