الشيخ رسول جعفريان وديگران

365

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

در فتح مكه و تحليلى از غزوهء فتح ، مطالب فصل بعد را تشكيل مىدهد . فصل بعد ، مسائل پس از فتح ، نابودى بتها ، غزوهء حنين و پيروزى پيامبر ، به دست آوردن غنايم و چگونگى توزيع آنها ، اعتراض انصار به چگونگى توزيع غنايم ، درسها و عبرتهاى قابل استفاده از غزوه حنين و طائف را دربردارد . نويسنده در باب سوم ، تحليلى عمومى از جنگهاى پيامبر ارائه كرده است . 24 . المذهب العسكرى الاسلامى ؛ بسام العسلى ، چاپ اول ، بيروت : دار النفائس ، 1413 ه . 412 ص . بسام العسلى در اين كتاب به بيان شيوهء جنگ در اسلام پرداخته و مطالب خود را در پنج فصل آورده است . در فصل اول دربارهء عقيدهء دينى و جهاد فى سبيل الله سخن گفته و پس از توضيحى دربارهء اصطلاح جهاد ، در مورد هدف جنگ ، دو حالت روحى « اشدّاء على الكفّار » و « رحماء بينهم » ، تشويق به جنگ و پيمان و آتش‌بس در اسلام سخن گفته است . در فصل دوم دربارهء فرماندهى ، مركزيت قدرت و آزادى در عمل ، فرماندهى و شورا ، فراهم آوردن نيروها ، فرمانده و اطاعت از وى و جايگاه او در جنگ ، توضيحاتى داده است . در فصل سوم ، استراتژى و انواع آن ، مانند مثل استراتژى تشتيتى ، استراتژى دريايى و جنگهاى مرزى مطرح شده است و در فصل چهارم ، موضوعاتى چون غافلگيرى در جنگ ، آغاز جنگ ، تأمين و امنيت در جنگ از راه پيشقراولان و جاسوسان و كسب اطلاعات جنگى دربارهء دشمن ، به عنوان اصول جنگ بيان شده است . نويسنده در فصل پنجم دربارهء جهاد فى سبيل الله مباحث ويژه‌اى را مطرح كرده است . منابع مورد استفادهء نگارنده ، غالبا از آثار نويسندگان متأخر و معاصر و بسيار محدود است . موضوعات مطرح شده در اين كتاب نيز كلى بوده و به جز مواردى اندك ، اشاره‌اى به نظام حكومت پيامبر ( ص ) ندارد و در خلال مباحث ، مقايسه مسائل جنگى در اسلام با مسائل امروزى جنگ و نظرات مستشرقان ، بسيار به چشم مىخورد و همين باعث خروج از موضوع بحث مورد نظر شده است . 25 . منهج الرسول ( ص ) فى غرس روح الجهاد فى نفوس اصحابه ؛ سيد محمد نوح ، چاپ سوم ، دار الوفا ، 1414 ه . 125 ص . نويسنده پس از ذكر مقدمه‌اى دربارهء علاقهء شديد اصحاب پيامبر ( ص ) به جهاد و