الشيخ رسول جعفريان وديگران

354

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

در فصل سوم ، از هدايايى كه از طرف سلاطين و حاكمان و ديگران به رسول خدا ( ص ) تقديم مىگشت ، خبر دادن پيامبر از فتوحات اسلام در آينده و مسائل ديگر ، سخن به ميان آمده است . نويسنده در فصل اول از باب پنجم دربارهء انفاق عمومى از زكات ، حلال نبودن صدقه براى اغنيا - جز در پنج مورد - ، اسامى برخى از عاملان صدقات در زمان رسول خدا ( ص ) ، منظور از مصرف ابن سبيل و مسائل ديگر ، سخن گفته است . در فصل دوم ، انفاق عمومى از خمس غنايم ، سهم ذوى القربى و نيز سهم يتيمان از خمس ، نظرات مختلف دربارهء توزيع خمس و . . . مطرح شده است . در فصل سوم ، دربارهء تقسيم نفقات عمومى از طرف دولت اسلامى و برخى شؤون مالى دولت اسلامى مباحثى مطرح شده است . در فصل اول از باب ششم ، نظام اقتصادى و مالى اسلام با استناد به آيات قرآن ، نمونه‌هايى از آيات قرآن براى اصلاح امور مالى و مسائل ديگرى در اين باره مطرح شده است . در فصل دوم ، مؤلف دربارهء نقش برجستهء اخلاق پيامبر ( ص ) در ادارهء اقتصاد عمومى و نمونه‌هايى از زهد و عدالت آن حضرت در مورد اموال عمومى ، و موارد ديگر به بحث پرداخته است . در فصل سوم ، امور مالى مسلمين و ويژگيهاى آن در دوره‌هاى پس از پيامبر مطرح شده است . نگارنده ، به جاى بهره بردن از كتابهاى تاريخ ، از كتب فقهى و روايى استفاده كرده و شايد اقتضاى بحث اين بوده است . در ميان مآخذ مورد استفاده ، كتابهاى معتبر و دست اول ، كمتر به چشم مىخورد و در برخى از موارد ، از كتابهاى نويسندگان معاصر و حتى مستشرقين نيز استفاده شده است . 16 . سيرهء نبوى « منطق عملى » ؛ مصطفى دلشاد تهرانى ؛ چاپ اول ، تهران : چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى ، 1372 ش . 3 ج ، 1726 ص . نويسندهء كتاب ، مطالب خود را در سه جلد تنظيم كرده و نام هر مجلد را « دفتر » ناميده است . وى در بخش اول ( از دفتر اول ) ، كه شامل دو بخش است ، از موضوعاتى چون : سيره‌شناسى ، ضرورت بحث از سيره ، بحث از واژهء سيره ، سيره يا منطق عملى ، و اسلام مكتب منطق عملى ، سخن به ميان آورده است . در بخش دوم ، سيرهء فردى رسول