الشيخ رسول جعفريان وديگران

250

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

271 ، 272 ، 343 ، 379 ؛ 4 / 8 ، 10 ، 19 ، 23 ، 24 ، 26 ، 35 ، 45 ، 49 ، 72 ، 74 ، 90 ، 97 ، 111 ، 112 ، 113 ، 116 ، 119 ، 120 ، 121 ، 124 ، 188 ، 193 ، 249 ، 308 ، 309 ، 339 ، 351 ، 355 ، 380 ، 396 ؛ 5 / 9 ، 10 ، 20 ، 71 ، 115 ، 124 ، 127 ، 129 ، 132 ، 137 ، 139 ، 143 ، 153 ، 155 ، 156 ، 190 ، 203 ، 209 ، 210 ، 222 ، 215 ، 216 ، 217 ، 218 ، 219 ، 238 240 314 317 320 438 ؛ 6 / 36 ، 44 ، 57 ، 58 ، 60 ، 83 ، 85 ، 102 ، 104 ، 105 ، 117 ، 148 ، 153 ؛ 7 / 329 ؛ 8 / 196 ، 454 ؛ 9 / 30 ، 175 ؛ 10 / 58 ، 64 ؛ 11 / 190 ، 352 ؛ 12 / 47 ، 305 . 25 . حسين بن محمد ديار بكرى ( م . 966 ه . ) وى در تاريخ الخميس كوشيده است تا ميان نقلهاى مختلف نقادى و ارزيابى درستى « 1 » داشته باشد . به عنوان نمونه مىگويد : « . . . و لم يذكر ابن عقبة جعفر بن ابى طالب فى هولاء القادمين على رسول الله ( ص ) بخيبر من أرض الحبشة و هو أوّلهم و أفضلهم و ما مثل جعفر يتخطّى ذكره و من البعيد أن يغيب عن ابن عقبة فالله أعلم بعذره » . اما موارد : 1 / 337 ، 378 ، 381 ، 384 ، 387 ، 390 ، 451 ، 456 ، 464 ، 470 ، 479 ، 480 ، 490 ، 482 ، 493 ؛ 2 / 7 ، 9 ، 10 ، 52 ، 55 ، 62 . 26 . علامه زرقانى ( م . 1112 ه . ) در شرح على المواهب اللدنيه بالمنح المحمديه . اين جملهء وى كه مىنويسد : « لأنّ هذا من كلام موسى بن عقبة . . . » و يا « . . . كما قاله أئمة المغازى موسى بن عقبة و ابن اسحاق و ابو معشر و واقدى و ابن سعد و . . . » دلالت دارد كه مغازى موسى بن عقبه در دست او بوده يا از مشايخش شنيده است . اما موارد : 1 / 379 ؛ 2 / 20 ، 51 ، 53 ، 55 ، 56 ، 73 ، 77 ، 91 ، 105 ، 129 ، 145 ، 150 ، 152 ، 154 ، 190 ، 220 ، 224 ، 225 ، 241 ، 243 ، 258 ، 260 ، 261 ، 263 ، 270 ، 274 ، 283 ، 323 ، 327 ، 342 ، 389 ، 390 ، 393 ، 403 ، 435 ، 458 ، 466 ، 476 ، 777 ، 487 ، 488 ، 510 ؛ 3 / 4 ، 18 ، 19 ، 73 ، 143 ، 155 ، 172 ، 197 ، 211 ، 216 ، 311 ، 340 ، 355 ، 360 ، 404 ، 405 ، 406 ، 407 ، 411 ، 415 ، 418 ، 419 ، 420 ، 480 ، 498 ؛ 4 / 152 . بدين ترتيب روشن مىشود كه موسى بن عقبه ، تقريبا در تمامى موضوعات اساسى و بسيارى از مسائل فرعى سيره ، مطالبى در كتاب خود آورده است . مقايسهء « مغازى موسى بن عقبه » با « سيرهء ابن اسحاق » موسى بن عقبه و ابن اسحاق از نسل سوم محدثان مدينه هستند كه روايات مربوط به سيره و مغازى پيامبر ( ص ) را تدوين كرده‌اند و به رغم آن كه مغازى موسى بن عقبه كم حجم بوده ،

--> ( 1 ) . جعفريان ، رسول ، منابع تاريخ اسلام ، ص 225 .