الشيخ رسول جعفريان وديگران

205

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

2 . ابو محمد وليد بن صالح نخاس « 1 » از جمله واسطه‌هاى بلاذرى با واقدى ، وليد بن صالح است . او فلسطينى و ساكن بغداد بود . اطلاعات گسترده‌اى از شرح حال وى در دست نيست . بعضى كتب تراجم شرح حال او را به اختصار آورده‌اند . با اين كه دورقى و رازى او را ثقه دانسته‌اند ، روايات كمى از طريق او نقل شده است . گويا فراموشى او در نماز ، باعث ترك رواياتش شده باشد . طبرى از او فقط يك روايت در موضوع صفين آورده ، « 2 » ولى بلاذرى 33 روايت در بخش سيره و 149 روايت در بخش بنى اميه ، از وليد بن صالح از واقدى نقل كرده است . « 3 » 3 . محمد بن وليد ( م . 278 ه . ) « 4 » محمد بن احمد بن وليد معروف به ابو الوليد انطاكى ، از شمار كسانى است كه آوازهء علمى بغداد وى را به خود جلب كرد . كتب تراجم ، شرح حال وى را به اختصار آورده‌اند . بلاذرى از طريق وى يك روايت از واقدى نقل كرده است . « 5 » 4 ، 5 و 6 . بلاذرى از طريق « محمد بن ثابت » و « واقد » و « ابراهيم بن غياث » - هر كدام يك روايت - از واقدى نقل كرده است . « 6 » حجم روايات بلاذرى از واقدى بلاذرى در بخش سيرهء پيامبر ( ص ) ، هزار و 262 گزارش از 93 شيخ ، روايت و از 36 راوى و مؤلف نقل قول كرده است . « 7 »

--> ( 1 ) . طبقات الكبرى ، ج 7 ، ص 257 ؛ رازى ، الجرح و التعديل ، ج 9 ، ص 7 ؛ خطيب بغدادى ، تاريخ بغداد ، ج 13 ، ص 472 ؛ مزى ، تهذيب الكمال فى اسماء الرجال ، ج 31 ، ص 28 ، ابن حجر ، تهذيب ج 11 ، ص 120 ، ابن حبان ، الثقات ، ج 7 ، ص 551 و ج 9 ، ص 225 ذهبى ، تاريخ ، ج 16 ، ص 445 ، موارد البلاذرى ، ج 1 ، ص 52 و ج 2 ، ص 672 و 802 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 40 . ( 3 ) . موارد البلاذرى ، ج 2 ، ص 796 . ( 4 ) . سمعانى ، انساب ، ج 1 ، ص 221 ، ابن اثير ، اللباب فى تهذيب الانساب ، ج 1 ، ص 90 ؛ تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 367 و 368 ؛ موارد البلاذرى ، ج 2 ، ص 644 و 798 . ( 5 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 132 . ( 6 ) . همان ، ج 1 ، ص 125 ، ج 2 ، ص 101 و 202 . ( 7 ) . نقل قولهايى كه به شخص معين منسوب نبوده ، در آمار ملاحظه نشده است .