الشيخ رسول جعفريان وديگران
9
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)
امام على ( ع ) نخستين مرد مسلمان مورد 3 : دربارهء اسلام امام على ( ع ) كه نخستين مسلمان از ميان مردان است . ابن اسحاق نخست از اسلام خديجه ياد كرده ( 1 / 240 - 241 ) سپس از نزول حكم نماز و پس از آن ، از اسلام امام على ( ع ) : « ثم كان اوّل ذكر من النّاس آمن برسول اللّه ( ص ) و صلّى معه و صدّقه بما جاءه من اللّه تعالى ، على بن ابى طالب بن عبد المطلب بن هاشم رضوان الله و سلامه عليه و هو يومئذ ابن عشر سنين . و كان مما انعم الله ( به ) على علىّ بن ابى طالب رضى الله عنه ، انه كان فى حجر رسول الله ( ص ) قبل الاسلام . » ابن اسحاق پس از آن ، حكايت نادارى ابو طالب و رفتن امام على ( ع ) نزد پيامبر را آورده است ( 1 / 245 - 246 ) . امام على ( ع ) تنها نمازگزار با پيامبر ( ص ) در شعبهاى مكه مورد 4 : روايت ، به حضور امام على ( ع ) در كنار پيامبر ( ص ) به عنوان تنها نمازگزار ملازم وى در شعبهاى مكه مربوط مىشود . يك بار ابو طالب آنها را مىبيند و از پيامبر ( ص ) دربارهء دين جديد مىپرسد . حضرت دين را شرح مىدهد و از وى مىخواهد آن را بپذيرد . ابو طالب اظهار مىدارد كه نمىتواند از دين پدرانش جدا شود ، با اين حال اطمينان مىدهد ، اقدامى كه او را ناراحت كند ، از وى سر نمىزند . ابن اسحاق اين نقل را از « بعض اهل العلم » آورده است . بلافاصله پس از آن ، با تعبير « ذكروا » آورده است كه ابو طالب از فرزندش على پرسيد : « اى بنّى ! ما هذا الدين الذي أنت عليه ؟ فقال : يا أبت ، آمنت باللّه و برسول اللّه و صدّقته بما جاء به ، و صلّيت معه للّه و اتبعته . فزعموا انه قال له : أما انّه لم يدعك الّا الى خير ، فالزمه . » او تو را جز به كار خير نمىخواند ، وى را پيروى كن ( 1 / 246 - 247 ) . ابن اسحاق در نقل بعدى آورده است كه زيد بن حارثه ، پس از على بن ابى طالب دومين نمازگزار بود . وى در بخش اسلام آوردن ابو بكر ( ص 249 ) به اين قول رايج ميان سنيان بكريه ، كه وى نخستين مسلمان بوده ، اشارهاى نكرده است . امام على ( ع ) قاتل نوفل بن خويلد در بدر مورد 5 : ابن هشام به مناسبت شعر ابو طالب ، از برخى رؤساى مشركين ياد كرده است ؛ از جمله نوفل بن خويلد بن اسد بن عبد العزّى كه وى را با عبارت « كان من شياطين قريش » وصف كرده و افزوده است : « قتله على بن ابى طالب عليه السلام يوم بدر » ( 1 / 282 ) .